5 . پاكى از حيض و نفاس در تمامى روز . عروض حيض و نفاس حتى يك لحظه قبل از مغرب موجب بطلان روزه است .
6 . در سفر نبودن . سفرى كه موجب قصر نماز مىشود ، در صورت علم روزه دار به حكم ( بطلان روزه در سفر ) موجب بطلان روزهء واجب نيز مىشود ، مگر در سه مورد :
اوّل ؛ سه روز روزهء بدل از قربانى در حج تمتّع ( - - - ) حج تمتع ) با ناتوانى از قربانى .
دوم ؛ بنابر مشهور ، هيجده روز روزهء بدلِ شترى كه به جهت كفّاره بر كسى كه به عمد قبل از غروب آفتاب از عرفات كوچ كرده ، واجب شده است .
سوم ؛ بنابر قول مشهور ، روزهء نذرى كه در سفر بودن يا در سفر و حضر بودن ، هردو در آن شرط شده باشد .
در شرط بودن عدم سفر در روزهء مستحب اختلاف است . قول منسوب به اكثر فقها ، كراهت ( به معناى كم بودن ثواب ) آن است ، جز روزهء سه روز ( چهارشنبه ، پنج شنبه و جمعه ) در مدينه جهت برآمدن حاجت كه به اتفاق ، جايز بلكه مستحب است .
7 . زيان نداشتن . روزهاى كه انسان يقين به زيان داشتن و يا خوف آن را دارد ، صحيح نيست . 59
روزهء شخص خوابيده حتى در تمام روز صحيح است ، به شرط آنكه شب آن روز نيّت روزه كرده باشد . 60
روزهء كودك مميّز صحيح است و بر ولىّ او مستحب است كودك را جهت تمرين به روزه گرفتن به مقدار توان او ، امر كند ؛ ليكن در اينكه مبدأ آن شش سالگى ، هفت سالگى و يا نه سالگى كودك مىباشد ، اختلاف است . 61
بنابر قول مشهور ، در روزهء مستحب ، علاوه بر شرايط ياد شده ، عدم اشتغال ذمّهء شخص به روزهء واجب شرط صحّت آن است . 62
ب . شرايط وجوب : بالغ و عاقل بودن ؛ بيهوش ، بيمار و مسافر نبودن و نيز پاكى از حيض و نفاس ، شرايط وجوب روزهاند . 63
تلازم بين روزه و نماز : بين اتمام نماز و روزه و قصر نماز و افطار روزه
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 173
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص١٧٣