2 . روزهء قضاى ماه رمضان بنابر مشهور ، در صورتى كه روزه دار پس از زوال ( ظهر ) روزهاش را باطل كند . كفّارهء آن اطعام ده فقير - هر فقير به اندازهء يك مُدّ ( - - - ) مُدّ ) - بنابر قول منسوب به مشهور است . ديگر اقوال در مسئله عبارت است از : كفّارهء افطار در ماه رمضان ؛ كفّارهء قسم ؛ سه روز روزه يا اطعام ده فقير ؛ سه روز روزه يا اطعام ده فقير درصورت افطار نه از روى استخفاف و كفّارهء افطار در ماه رمضان در صورت افطار از روى استخفاف . 36
3 . روزهء نذر معيّن كه كفّارهء آن بنابر قول مشهور ، كفّارهء افطار روزهء ماه رمضان است . برخى ، كفّارهء آن را كفّارهء قسم ( اطعام ده فقير يا پوشاندن آنان يا آزاد كردن يك برده ) دانستهاند . 37
ج . وجوب قضا بدون كفّاره : موارد آن در افطار روزهء واجب معيّن به شرح زير است :
1 . اگر جنب در شب ماه رمضان ، پس از بيدار شدن از خواب اوّل يا دوم ، دوباره به قصد بيدارى و غسل قبل از طلوع فجر ، بخوابد ، ليكن تا صبح بيدار نشود ، به قول برخى ، تنها قضاى آن روز بر وى واجب مىشود ؛ هرچند مشهور در خواب سوم به كفّاره نيز قائلاند . 38
2 . چنانچه روزه دار در ماه رمضان بدون ارتكاب مفطرى ، با ترك نيّت روزه يا با ريا ( - - - ) ريا ) يا با نيّت قطع روزه در اثناى روز يا با نيّت قاطع ( نيّت ارتكاب يكى از مفطرات ) ، روزهء خود را باطل كند ، قضاى آن روز بر او واجب است . 39
برخى در اين صورت ، كفّاره را مطلقا واجب دانسته و برخى ، نيّت قاطع بدون ارتكاب را موجب بطلان روزه ندانسته ، و برخى علاوه بر نيّت قاطع ، نيّت قطع در آينده را موجب بطلان ندانستهاند . 40
3 . كسى كه غسل جنابت را فراموش كرده و يك يا چند روز از ماه رمضان را با حالت جنابت روزه گرفته است ، بنابر قول اكثر فقها ، قضاى روزهء همهء آن روزها بر او واجب است .
4 . كسى كه به رغم توانايى بر اطلاع يافتن از طلوع فجر ، بدون بررسى ، مرتكب مفطرى شود و سپس معلوم گردد كه فجر قبل از آن طلوع كرده است ،
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 170
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص١٧٠