به شرط آنكه كارى كه روزه را باطل مىكند انجام نداده باشد ، و چنانچه بعد از زوال يادش بيايد ، كفايت نمىكند .
زمان نيّت در روزهء واجب غير معيّن و بنابر قولى در روزهء مستحب تا زوال ادامه دارد . قول ديگر در روزهء مستحب ، امتداد زمان تا قبل از غروب خورشيد است . 13
گرفتن روزهء يوم الشّك ( روز مردد بين آخر شعبان و اوّل رمضان ) به نيّت ماه رمضان ، بنابر قول مشهور صحيح نيست ؛ ليكن به نيّت روزهء استحبابى ماه شعبان صحيح است و چنانچه بعد معلوم شود آن روز اوّل ماه رمضان بوده ، از روزهء واجب كفايت مىكند . 14
2 . امساك از مفطرات : يعنى خوددارى كردن روزه دار از آنچه كه ارتكاب آن موجب بطلان روزه مىشود . مفطرات عبارتند از : خوردن و آشاميدن ؛ آميزش در قُبُل و بنابر قول مشهور در دُبُر ؛ دروغ بستن بر خدا ، رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و امامان معصوم عليهم السّلام بنابر قول منسوب به مشهور . به تصريح برخى ، حضرت فاطمه زهرا عليها السّلام و ديگر پيامبران و جانشينان ايشان نيز در حكم يادشده ملحق به آناناند ؛ فرو بردن سر در آب به قول برخى ؛ رساندن غبار غليظ به حلق به قول مشهور ؛ باقى ماندن بر جنابت ، حيض و نفاس تا اذان صبح ؛ استمنا ( - - - ) استمناء ) ؛ اماله ( - - - ) اماله ) با مايعات به قول گروهى و استفراغ كردن از روى عمد .
در بطلان روزه به خوردن و آشاميدن ، تفاوتى بين نوع متعارف آن ، مانند نان و آب و نوع غير متعارف ، از قبيل خاك و شيرهء درخت نيست . 15
فرو بردن عمدى غذاى باقى مانده لاى دندانها ، روزه را باطل مىكند . 16 در اينكه جويدن مواد داراى طعم ، بدون آنكه اجزايى از آن جدا شود ، مانند سقز ، موجب بطلان روزه مىشود يا نه ، اختلاف است . مشهور قائل به عدم بطلان اند ، هرچند آن را مكروه مىدانند . 17
فرو بردن آب دهان و نيز خلط سينه تا زمانى كه وارد فضاى دهان نشده جايز است ؛ ليكن در صورت ورود به فضاى دهان ، در بطلان روزه با بلعيدن آن اختلاف است 18 ( - - - ) خلط ) .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 167
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص١٦٧