2 . اسقاط ارش به تنهايى پس از عقد . « 28 »
3 . بنابر ديدگاه برخى ، جايى كه پيدايى عيب در مال معيوب موجب افزايش قيمت آن از مال سالم شود و يا در كاهش قيمت آن تأثير گذار نباشد ؛ « 29 » ليكن برخى اين سبب را نپذيرفتهاند . « 30 »
4 . جايى كه از گرفتن ارش ، ربا لازم آيد ، مانند موردى كه مالى ربايى را به هم جنس آن بخرد و يكى معيوب از كار درآيد ، نظير خريدن گندم در برابر گندم . « 31 » برخى ، در اين صورت نيز گرفتن ارش را جايز دانستهاند . « 32 »
خيار غبن
خيار غَبْن : تسلّط دو طرف معامله بر فسخ عقد به سبب غبن .
غبن در لغت به معناى فريب و مكر و در اصطلاح عبارت است از فروختن مالِ خود به كمتر از قيمت واقعى آن و يا خريدن كالايى بيشتر از بهاى واقعىاش با جهل مغبون ( فروشنده يا خريدار ) به واقع . « 1 »
مراد از كمتر يا بيشتر بودن قيمت به لحاظ شرايط مقرر در معامله است ؛ بنابر اين ، اگر فروشنده كالايى را كه هزار تومان ارزش دارد به شرط ثبوت خيار براى خود ، به كمتر از آن بفروشد ، غبن تحقق نمىيابد ؛ زيرا ارزش كالاى فروخته شده به گونهء ياد شده كمتر از ارزش كالايى است كه به گونهء بيع لازم ( بيع بدون
هامش
( 28 ) جواهر الكلام 23 / 243 .
( 29 ) الدروس الشرعية 3 / 288 ؛ مسالك الافهام 3 / 284 ؛ كتاب المكاسب 5 / 318 .
( 30 ) جواهر الكلام 23 / 243 - 244 .
( 31 ) كتاب المكاسب 5 / 317 .
( 32 ) تذكرة الفقهاء 11 / 132 .
1 تبصرة المتعلمين / 123 ؛ تحرير الوسيلة 1 / 522 .