عليهم السّلام براى ما بازگو شده و كاربرد آن الفاظ در معانى شرعى در عصر آنان حقيقى است . قرآن كريم نيز اغلب ، اين الفاظ را با قرينه و شاهد به كار برده است ؛ بنابر اين فايدهء مهمى بر اين بحث مترتّب نيست . « 1 »
برخى گفتهاند : ثبوت حقيقت شرعى در الفاظ عبادات از قبيل صلات و صوم منوط به اين است كه ماهيّت اين گونه عبادات در اسلام ابداع شده باشد ، در حالى كه نوع اين عبادات در ميان ملتها و اديان پيشين رايج و متداول بوده و براى اين نوع اعمال در هر زبانى ، لغتى به كار مىرفته است ، كه در زبان عرب از آنها با الفاظ صلات ، صوم ، و مانند آنها تعبير شده است ؛ بنابر اين ، استعمال اين الفاظ در عبادات خاص ، اختصاص به دين اسلام ندارد ؛ هرچند در كيفيّت ، اجزا و شرايط آنها تصرف و تغيير حاصل شده است ؛ بنابر اين ، اين الفاظ در كلام شارع در همان معانى لغوى خود به كار رفتهاند . « 2 »
( - - ) حقيقت )
حقيقت متشرّعه
حقيقت متشرّعه : استعمال لفظ در معنايى خاص بدون قرينه توسط مسلمانان ( - - ) حقيقت شرعى ) .
حكايت
حكايت : بازگفتن گفتار ديگرى ، نشان دادن از چيزى .
از آن در باب صلات و نيز به مناسبت در باب اجتهاد و تقليد سخن گفتهاند .
حكايت اذان و اقامه : هنگام شنيدن اذان ، اعم از اذان اعلام ( - - ) اذان اعلام ) و اذان نماز ، حكايت فصلهاى آن مستحب است . « 1 »
چگونگى حكايت : حكايت با بازگفتن فصول اذان بلافاصله پس از اداى هرفصل از سوى مؤذن ، تحقق مىيابد ؛ « 2 » ليكن مستحب است هنگام شنيدن شهادت به توحيد ( اشْهَدُ انْ لا الهَ الّا اللَّه ) و شهادت به نبوّت ( اشْهَدُ انَّ مُحَمَّدَاً رَسُولُ اللَّه ) بگويد : « وَ انَا اشْهَدُ انْ لا الهَ الّا اللَّه وَ اشْهَدُ انَّ مُحَمَّدَاً رَسُولُ اللَّه اكتَفى بِهِما عَمَّن ابى وَ جَحَدَ وَ اعينُ بِهِما مَنْ اقَرَّ وَ شَهِدَ » « 3 » و پس از شنيدن هر يك از « حيعلات » ( حَىَّ عَلَى الصَّلاة ، حَىَّ عَلَى الفَلاح
هامش
( 1 ) اصول الفقه 1 / 82 - 83 .
( 2 ) نهاية الاصول / 44 ؛ حقائق الاصول 1 / 5 .
1 و 2 العروة الوثقى 2 / 421 .
3 مستند الشيعة 4 / 540