( بردهاى را آزاد كن ) كه شامل بردهء مؤمن و كافر مىشود و از اين جهت داراى اطلاق و شمول است و با آزاد كردن هريك از بردهء مؤمن يا كافر امر مولا امتثال مىشود ؛ ليكن مولا با اضافه كردن قيد « مؤمنة » در كلام خود و گفتن : « أعتق رقبة مؤمنة » « رقبة » را از اطلاق خارج و آن را به بردهء مؤمن مقيّد و محدود مىكند . « 1 » در نتيجه ، امتثال امر مولا تنها با آزاد كردن بردهء مؤمن محقق مىشود و آزاد كردن بردهء كافر كفايت نمىكند .
تقابل بين تقييد و اطلاق ، تقابل عدم و ملكه است ؛ يعنى اطلاق در جايى ممكن است كه تقليد در آنجا ممكن باشد .
برخى ، تقابل آن دو را تقابل تضاد دانسته و گفتهاند : حقيقت اطلاق جمع همهء قيدها است نه عدم آنها . بنابراين اطلاق همچون تقييد امر وجودى خواهد بود نه عدمى و تقابل بين دو امر وجودى تقابل تضاد ناميده مىشود . « 2 » ( - - ) اطلاق ) ( - - ) مقيّد )
تكاثر ؛ سوره
تكاثر ؛ سوره : يكصد و دومين سورهء قرآن كريم .
در باب صلات آمده است .
خواندن سورهء تكاثر در نمازهاى واجب « 1 » بويژه نماز عصر و مغرب « 2 » و نيز نوافل « 3 » بخصوص بنابه روايتى در ركعت دوم نماز وحشت « 4 » ( - - ) نماز وحشت ) و نماز شب سيزدهء رجب ، « 5 » مستحب است .
قرائت آن هنگام خواب « 6 » و زمانى كه شخص براى دفن ميّت وارد قبر مىشود نيز استحباب دارد . « 7 »
تكاذب
- - ) تعارض
تكافل
- - ) تضامن
تكبّر
تكبّر : خود بزرگ بينى .
كبر از صفات نكوهيدهء نفسانى است كه شخص متّصف به آن - كه متكبّر
هامش
( 1 ) . معالم الدين / 150 ؛ اصطلاحات الاصول / 246
( 2 ) . محاضرات فى اصول الفقه ( مسلسل 46 ) 4 / 530 - 532 ؛ اصطلاحات الاصول / 246 - 247 .
1 . جواهر الكلام 9 / 418
2 . العروة الوثقى 1 / 662
3 . جواهر الكلام 9 / 418
4 . 4 / 325
5 . وسائل الشيعة 8 / 93
6 . 6 / 450
7 . الحدائق الناضرة 4 / 109 .