دستهايش را تا محاذى نرمى گوش يا صورت يا فرورفتگى گلو ( موضع نحر ) بالا ببرد . « 8 » مشهور آن است كه تكبير ، هم زمان با بالا بردن دستها آغاز گردد و با پايان يافتن رفع ، پايان يابد ؛ سپس دستها به پايين انداخته شود . « 9 » برخى گفتهاند :
جايگاه تكبير به مقتضاى نصوص ، بعد از تحقق كامل رفع دست است . « 10 »
از ديگر مستحبات تكبير ، چسبيده بودن انگشتان - جز انگشت شصت - به يكديگر و رو به قبله بودن كف دستها است . « 11 » در استحباب باز يا چسبيده بودن انگشت شصت ( ابهام ) ، اختلاف است . « 12 » بالاتر بردن دست از گوش مكروه است ؛ بلكه به برخى قدما - برحسب ظاهر كلمات آنان - قول به حرمت نسبت داده شده است . « 13 »
در سجدهء تلاوت ، سهو و شكر : تكبير در سجدهء تلاوت آياتى كه سجدهء واجب دارند ( - - ) آيات سجده ) قبل از سجده استحباب ندارد ؛ ليكن بعد از سر برداشتن از سجده مستحب است . وجوب آن به ظاهر كلمات برخى و احتمال كلمات برخى ديگر نسبت داده شده است . هرچند احتمال قوى داده شده كه مراد همه ، استحباب باشد . « 14 »
تكبير بعد از نيّت و قبل از رفتن به سجده ، در سجدهء سهو ( - - ) سجدهء سهو ) بنابر مشهور مستحب است . « 15 » برخى به استحباب تكبير قبل از سجدهء شكر ( - - ) سجدهء شكر ) و بعد از سر برداشتن از آن تصريح كردهاند . « 16 »
در نماز باران : مستحب است نمازگزاران در نماز استسقاء ( - - ) نماز باران ) بسيار تكبير گويند ؛ « 17 » چنانكه مستحب است امام جماعت بعد از نماز ، برفراز منبر ، رو به قبله و با صداى بلند صد بار تكبير بگويد . « 18 »
در عيدين : بنابر مشهور گفتن تكبير در عيد فطر و قربان با كيفيتى كه وارد شده مستحب است . « 19 » جايگاه آن در عيد فطر پس از نماز مغرب و نيز عشا در شب عيد ، و پس از نماز صبح و نماز عيد در روز عيد مىباشد . در غير مواقع چهارگانهء ياد شده بنابر مشهور ، تكبير مشروعيت ندارد . « 20 » جايگاه تكبير در
هامش
( 8 ) . 9 / 229 - 233 ؛ مستمسك العروة 6 / 82 - 85
( 9 ) . جواهر الكلام 9 / 235
( 10 ) . مستمسك العروة 6 / 85 ؛ العروة الوثقى ( و حواشى ) 1 / 631
( 11 ) . مستمسك العروة 6 / 86
( 12 ) . جواهر الكلام 9 / 236 - 237 ؛ العروة الوثقى 1 / 631
( 13 ) . جواهر الكلام 9 / 232
( 14 ) . 10 / 224 - 225
( 15 ) . 12 / 442 و 447 - 448
( 16 ) . 10 / 245
( 17 ) . 12 / 137
( 18 ) . 146
( 19 ) . 11 / 378 و 382
( 20 ) . 381