بايد مقدّم مىداشته برمىگرداند ، مگر اينكه امكان عدول نباشد ، مثل آنكه پس از ركوع ركعت چهارم نماز عشا متوجّه شود نماز مغرب را نخوانده است . در صحّت و بطلان نماز عشا در اين فرض اختلاف است . « 11 »
عدم رعايت ترتيب در افعال نماز اگر عمدى باشد موجب بطلان نماز خواهد شد و اگر سهوى باشد تنها در اركان نماز مانند تقديم سجود بر ركوع ، نماز را باطل مىكند . « 12 »
تقرير
تقرير : امضا و تأييد معصوم عليه السّلام نسبت به گفتار يا كردارى / تأييد و امضا .
از تقرير به معناى نخست در اصول فقه سخن رفته است .
ماهيّت : تقرير از مصاديق « سنّت » است . ديگر مصاديق آن عبارت است از قول و فعل معصوم عليه السّلام و مراد از تقرير اين است كه در محضر معصوم عليه السّلام . گفتار يا كردارى از شخصى صادر شود و يا در عصر وى ، سيره و عادتى ميان عرف ( - - ) عرف ) رايج و معمول باشد و معصوم عليه السّلام بدون داشتن عذرى همچون تقيّه ( - - ) تقيّه ) ، فاعل ( انجام دهنده ) يا عرف را - هرچند با سكوت كردن - از آن عمل ( قول ، فعل يا روش ) باز ندارد .
سكوت معصوم عليه السّلام در اين صورت ، تقرير آن گفتار ، كردار و يا سيره و عادت ناميده مىشود .
حجّيت : تقرير به معناى ياد شده براى اثبات احكام الهى ، حجّت و سند شرعى است و در قلمرو دلالت و شعاع مفاد آن ، مىتوان حكم الهى را در مورد تقرير به دست آورد .
مفاد : مورد تقرير اگر فعل باشد مفاد آن اباحه و جواز آن خواهد بود . چنانچه آن عمل عبادت و يا از معاملات باشد ، دلالت بر مشروعيت و صحّت آن خواهد كرد و
هامش
( 11 ) . مستمسك العروة 5 / 88 - 90
( 12 ) . 6 / 482 - 483 .