اگر در عقد رهن ( - - ) رهن ) تصريح شود كه رهن در برابر دين ، تقسيط گردد و هر جزء از دين در برابر جزئى از مال رهنى باشد با اداى هر جزء از دين ، جزء مقابل آن از مال رهنى از رهن خارج مىشود . « 8 »
اگر عين مورد اجاره در اثناى مدّت تلف شود ، اجرت آن بر اجزاى زمان توزيع مىگردد و در نتيجه ما به ازاى آن مقدار از اجزاى زمان كه از عين بهره گرفته شده ، از اجرت پرداخت مىشود و اگر قبل از تلف ، تمام اجرت پرداخت شده باشد ، مستأجر مازاد بر آن مقدار را پس مىگيرد . « 9 »
ميّتى كه همزمان افزون بر يك سوم تركه چند وصيّت ( - - ) وصيّت ) داشته است در صورت عدم اجازهء ورثه نسبت به مازاد ، يكسوم بر همهء وصايا توزيع مىشود . « 10 »
اگر مردى در يك عقد و با يك مهر چند زن را به همسرى برگزيند بنابر قول به صحّت چنين مهرى در اينكه مهر بين زنان ، برابر تقسيم مىشود يا به نسبت مهر المثل ( - - ) مهر المثل ) ميان آنان توزيع مىگردد ، اختلاف است . « 11 »
در ايادى متعاقبه ( - - ) تعاقب ايدى ) كه چند نفر بدون اجازهء مالك در مال او تصرّف ضمانآور مىكنند ، در صورت تلف شدن مال ، مالك مىتواند غرامت آن را ميان همه يا بعضى بهطور مساوى يا با اختلاف تقسيط نمايد . « 12 »
در چگونگى تقسيط و توزيع ديه بين عاقله سه قول وجود دارد .
1 . نصف دينار بر عاقلهء توانگر و يك چهارم آن بر عاقلهء فقير .
2 . منوط به نظر امام عليه السّلام يا نايب او است .
3 . بهطور مساوى بين عاقله توزيع مىشود . « 13 »
تقسيم
- - ) قسمت
هامش
( 8 ) . 25 / 157
( 9 ) . 27 / 300 - 301
( 10 ) . 28 / 312 و 359
( 11 ) . 31 / 24 - 25
( 12 ) . الروضة البهية 7 / 25
( 13 ) . جواهر الكلام 43 / 435 - 437 ؛ مبانى تكلمة المنهاج 2 / 451 - 452 .