زن در قرائت نمازهاى جهريّه ( صبح و مغرب و عشا ) در صورتى كه نامحرم صدايش را نشنود - بنابر قول به حرمت شنيدن صداى نامحرم - بين جهر و اخفات مخيّر است . « 8 »
مسافر در مكانهاى چهارگانه ( - - ) اماكن اربع ) نمازهاى چهار ركعتى را مىتواند تمام يا قصر بخواند . « 9 »
خمس و زكات : خمس به عين مال تعلّق مىگيرد ؛ ليكن شخص ، بين پرداخت آن از عين مال يا قيمت آن مخيّر است . « 10 » همچنين زكات دهنده در پرداخت زكات غلّات ( گندم ، جو ، خرما و كشمش ) و نيز نقدين ( درهم و دينار ) بين پرداخت از عين مال و قيمت آن مخيّر است ؛ ليكن در زكات انعام ثلاثه ( گاو ، گوسفند و شتر ) در جواز پرداخت از قيمت ، اختلاف است .
مشهور جواز آن مىباشد . « 11 »
حج : مرد محرم در عمرهء مفرده ( - - ) عمره ) بين تراشيدن سر ( - - ) تراشيدن ) و چيدن مو يا ناخن « 12 » ( - - ) تقصير ) و نيز در حج بين آن دو مخيّر است . البتّه گروهى از فقها ، چند دسته ، از جمله كسى كه موى خود را بافته و كسى را كه نخستين بار حج مىگزارد از اين حكم استثنا كرده و بر آنان حلق را متعيّن دانستهاند . « 13 »
حاجى در حج قران ( - - ) حج قران ) بنابر مشهور با يكى از سه امر : تلبيه ( - - ) تلبيه ) ، اشعار ( - - ) اشعار ) و تقليد ( - - ) تقليد ) مىتواند محرم شود . « 14 »
طلاق : مردى كه همسر خود را بين يكى از دو انتخاب ؛ انتخاب شوهر و انتخاب خود به قصد جدايى ، مخيّر كند و قصدش از اين كار واگذارى حقّ طلاق به وى باشد ، چنانچه زن ، شوهر را اختيار كند يا سكوت نمايد ، اثرى بر آن مترتّب نمىگردد ؛ ولى اگر خودش را به قصد جدايى و طلاق برگزيند در اينكه در اين صورت نيز اثرى بر آن مترتّب نمىگردد يا طلاق رجعى ( - - ) طلاق رجعى ) واقع مىشود اختلاف است . اكثر ، بلكه مشهور بر قول اوّلاند . « 15 »
كفّارات : از اقسام كفّاره ، كفّارهء تخييرى است كه در آن ، مكلّف بين چند خصال مخيّر است ، مانند كفّارهء افطار عمدى روزهء ماه رمضان كه شخص بين آزاد كردن برده ،
هامش
( 8 ) . جواهر الكلام 9 / 383 - 385
( 9 ) . 14 / 329
( 10 ) . العروة الوثقى 2 / 398 - 399
( 11 ) . جواهر الكلام 15 / 125 ؛ مستمسك العروة 9 / 83 - 85
( 12 ) . جواهر الكلام 20 / 466
( 13 ) . 19 / 234 و 236
( 14 ) . 18 / 56
( 15 ) . 32 / 67 - 68