تحنيك
تحنيك : باز كردن كام نوزاد « 1 » / گذراندن يك يا دو طرف عمامه از زير چانه . « 2 »
تحنيك به معناى نخست در باب نكاح به كار رفته است .
باز كردن كام نوزاد با آب فرات ( رود معروف در عراق ) و تربت كربلا ( - - ) تربت ) و در صورت نبود آب فرات ، با آب شيرين ( آب خالص و غير شور ) بويژه آب باران مستحب است . در صورتى كه جز آب شور ، آب ديگرى نباشد آن را با اندكى خرما يا عسل آميخته و كام نوزاد را با آن بردارند . « 3 » همچنين تحنيك با خرما مستحب است . « 4 »
برخى گفتهاند : جمع بين روايات اين است كه بازكردن كام نوزاد با آب فرات و در صورت نبود آن ، با آب باران و در هر دو صورت با آميختن اندكى تربت ، شيرينى خرما و يا عسل مستحب است . كسى كه اينگونه عمل كند به تمامى روايات مربوط به تحنيك عمل كرده است . « 5 »
از تحنيك به معناى دوم ( تحنّك ) در باب صلات سخن رفته است .
نهادن عمامه بر سر ميّت مرد مستحب است و كيفيّت آن بدينگونه است كه از وسط عمامه گرفته و بر سر ميّت بپيچانند ؛ سپس دو طرف عمامه ( طرف چپ و راست ) را از زير چانه ( تحت الحنك ) گذرانده و بر سينهء ميّت ( طرف راست را بر سمت چپ و طرف چپ را بر سمت راست سينه ) بيفكنند . « 6 »
نماز خواندن با عمامه بدون تحنّك ، بنابر مشهور ، مكروه و با آن مستحب است . در اينكه مراد از تحنّك - كه به آن « تلحّى » نيز گفته مىشود - چيست و اينكه آيا منظور گذراندن يك طرف عمامه از زير چانه به صورت كمان است و يا انداختن آن به طرف چانه - كه از آن به « اسدال » تعبير مىشود - در صدق عنوان تحنّك كفايت مىكند ؟ مورد بحث است . البتّه استحباب تحنك اختصاص به حال نماز ندارد ، بلكه همهء حالات را دربر مىگيرد ؛ « 7 » بويژه هنگام مسافرت جهت سلامتى و زمان در پى حاجتى رفتن جهت برآورده شدن آن . « 8 »
بنابر تعريف تحنّك بخصوص معناى نخست ( دور دادن زير چانه ) برخى
هامش
( 1 ) . الحدائق الناضرة 7 / 131
( 2 ) . مدارك الاحكام 2 / 103
( 3 ) . رياض المسائل 10 / 503 - 504 ؛ جواهر الكلام 31 / 253
( 4 ) . الروضة البهية 5 / 442
( 5 ) . الحدائق الناضرة 25 / 38 - 39 ؛ جواهر الكلام 31 / 253
( 6 ) . جواهر الكلام 4 / 207 - 210
( 7 ) . 8 / 242 - 251 ؛ الحدائق الناضرة 7 / 125 - 135 ؛ العروة الوثقى 1 / 573
( 8 ) . جواهر الكلام 8 / 251