مستحب دانستهاند : يك بار پس از سلام دادن ، بار دوم پس از برآمدن بر منبر قبل از خطبه و بار سوم پس از خطبه . بعضى نيز تحويل ردا را دو بار مستحب دانستهاند :
يكى پس از نماز براى امام و مأموم و ديگرى پس از برآمدن بر منبر براى امام . « 6 » ( - - ) تبديل ) ( - - ) نقل ) ( - - ) التفات )
تحيّات
تحيّات : كلمات ويژه در تشهّد آخر نماز .
در روايتى از امام صادق عليه السّلام در تشهّد آخر نماز ، ذكرى كه به تحيات معروف مىباشد بدين صورت آمده است :
« التّحيات للّه و الصّلوات الطّاهرات الطّيّبات الزّاكيات الغاديات الرّائحات السّابغات النّاعمات للّه . . . . » « 1 » از اين عنوان در باب صلات ياد شده است .
از ذكرهاى مستحب در تشهّد پيش از سلام نماز ، ذكر تحيات است كه بعد از شهادتين گفته مىشود . « 2 »
تحيّت
تحيّت : سلام كردن / هر نوع تحيّت .
تحيّت در لغت به معناى دعا براى حيات و بقاى كسى است . سپس استعمال آن در آنچه تحيّت بدان تحقّق مىيابد مانند سلام كردن و غير آن ، رايج شده ، و در شرع در معناى خاص يعنى گفتن « سلام عليكم » به كار رفته است . « 1 »
از آن به مناسبت در باب طهارت و صلات سخن گفته شده است .
حكم : گفتن تحيّت شرعى ( سلام عليكم ) به مسلمانان ، مستحب و جواب آن واجب است ( - - ) سلام ) ؛ ليكن در انواع ديگر تحيّت مانند « صبّحكم اللّه بالخير » كه سلام شرعى محسوب نمىشود ، پاسخ آنها به قول مشهور واجب نيست . « 2 »
در قرآن كريم چنين آمده است : « هرگاه نسبت به شما تحيّتى انجام مىشود ، با تحيّتى بهتر از آن يا همانند آن پاسخ دهيد » « 3 » . بسيارى « تحيّت » به كار رفته در آيهء شريفه را به خصوص سلام تفسير
هامش
( 6 ) . مفتاح الكرامة 5 / 1345 - 1346 ؛ جواهر الكلام 12 / 146 .
( 1 ) . وسائل الشيعة 6 / 393 - 394
( 2 ) . نهاية الإحكام 1 / 502 ؛ جامع المقاصد 2 / 321 .
1 . الحدائق الناضرة 9 / 68 ؛ مستمسك العروة 6 / 565
2 . جواهر الكلام 11 / 105 ؛ مستمسك العروة 6 / 564
3 . نساء / 86