كردهاند ، در نتيجه امر به پاسخ ، وجوبى است . برخى آن را اعم گرفته و شامل تحيّتهاى ديگر مانند « صبّحكم اللّه بالخير » و حتّى تحيّتهاى عملى مانند هديه دادن نيز دانستهاند . در نتيجه ، امر ، مطلق رجحان را مىرساند كه اعم از واجب و مستحب است ؛ يعنى جواب تحيّت شرعى واجب و ساير تحيّتها مستحب است . « 4 »
تحيّت در نماز : تحيّت ابتدايى ( سلام كردن به ديگرى ) در حال نماز ، جايز نيست و گفتن عمدى آن ، موجب بطلان نماز مىشود ؛ « 5 » ليكن جواب دادن به تحيّت شرعى در اثناى نماز ، جايز بلكه واجب است . « 6 » ولى پاسخ به ساير تحيّتها جايز نيست بلكه موجب بطلان نماز مىگردد مگر آنكه به قصد دعا - نه به نيّت پاسخ تحيّت - گفته شود كه در اين صورت ، گروهى از فقها قائل به جواز شدهاند ؛ « 7 » ليكن گروهى در جواز آن حتّى به قصد دعا در صورتى كه مخاطب غير خداوند باشد ، اشكال كرده و برخى صريحا قائل به بطلان نماز شدهاند . « 8 »
از تحيّتهاى مستحب ، تسميت عطسه كننده ( - - ) تسميت ) با گفتن « يرحمك اللّه » است . « 9 » همچنين گفتن « أنقى اللّه غسلكم » به كسى كه استحمام كرده و گفتن « طهّركم اللّه » در پاسخ آن مستحب است . « 10 »
نماز تحيّت : از جمله نمازهاى مستحب ، دو ركعت نماز تحيّت مسجد است ( - - ) نماز تحيّت ) .
برخى گفتهاند : تحيّت مسجد الحرام ، طواف ، تحيّت حرم ( - - ) حرم ) احرام ( - - ) احرام ) و تحيّت منى ( - - ) منى ) رمى جمره ( - - ) رمى جمره ) است . « 11 »
تحيّز
تحيّز : ميل و حركت كردن به سمت و مكانى .
خداوند در قرآن كريم ، مؤمنان را از فرار از جنگ بر حذر داشته و تنها دو
هامش
( 4 ) . الحدائق الناضرة 9 / 68 - 69 ؛ مستمسك العروة 6 / 565
( 5 ) . العروة الوثقى 1 / 710
( 6 ) . جواهر الكلام 11 / 100 - 101
( 7 ) . مدارك الاحكام 3 / 475 ؛ جواهر الكلام 11 / 105
( 8 ) . العروة الوثقى ( و حواشى ) ( ج ) 3 / 22 - 23
( 9 ) . جواهر الكلام 11 / 95
( 10 ) . وسائل الشيعة 2 / 59
( 11 ) . الروضة البهية 1 / 543 .