بيع مجر
بيع مجر : خريد و فروش جنين حيوان .
واژهء مجر به جنين شتر و نيز ربا ( - - ) ربا ) ، قمار ( - - ) قمار ) ، محاقله ( - - ) بيع محاقله ) و مزابنه ( - - ) بيع مزابنه ) تعريف شده و از آن در باب تجارت سخن رفته است .
از شرايط صحّت بيع ( - - ) بيع ) معلوم بودن عوضين است ؛ ازاينرو بيع كالاى مجهول به جهت غررى بودن آن ، باطل است . بيع مجر از اقسام بيع غررى شمرده و در روايت معروف نبوى از چنين بيعى نهى شده است « 1 » ( - - ) قاعدهء غرر ) .
بيع محابات
بيع محابات : فروش كالا به كمتر از بهاى متعارف ( ثمن المثل ) يا خريدن آن به بيشتر از قيمت متعارف .
محابات از « حبوه » گرفته شده كه به معناى هديه و بخشش است و از آنجا كه اقدام هريك از فروشنده و خريدار به فروش يا خريد كالا به قيمتى افزونتر يا كمتر از قيمت بازار ، نوعى بخشش و هديه نسبت به طرف ديگر به شمار مىرود ، به اين نوع دادوستد ، بيع محابات اطلاق شده است كه در قوّهء بيع و هبه ( - - ) هبه ) ، هر دو مىباشد . « 1 » از اين عنوان در بابهاى قرض ، حجر ، شركت ، وصيّت و شفعه به مناسبت سخن رفته است .
بيع محابات از مصاديق بيع است و احكام آن را دارد ( - - ) بيع ) ليكن به لحاظ اشتمال آن به نوعى بخشش و هبه ( تبرّع ) مشمول احكام ويژهاى شده است كه بدان اشاره مىشود .
بيع محابات با مال مشترك ، بدون اذن شريك جايز نيست . « 2 » شرط بيع محاباتى در قرض - بدين صورت كه مالى را به كسى قرض دهد به شرط آنكه وى جنسى را ارزانتر از قيمت بازار به او بفروشد - بنابر قول بسيارى از فقها ، ربا ( - - ) ربا ) و حرام است ؛ بلكه برخى بر آن ادّعاى اجماع كردهاند ؛ هرچند تعدادى قائل به جواز چنين شرطى شدهاند . البتّه شرط قرض در بيع محابات - بدين صورت كه مالى را ارزانتر از قيمت بازار به كسى بفروشد
هامش
( 1 ) . الوسيلة / 246 ؛ تذكرة الفقهاء 10 / 212 .
1 . جامع المقاصد 5 / 214
2 . 8 / 22