آن جا هجرت كرده است ، از بردگى آزاد مىشود ، ليكن به قول مشهور ، اگر پس از مولايش از بلد كفر بيرون رود ، بر بردگى باقى مىماند . « 18 »
اهل حق
- - ) شيعه
اهل خبره
اهل خبره : كارشناس .
از اهل خبره به عنوان يكى از راههاى اثبات موضوع احكام شرعى در باب هاى مختلف فقهى مانند اجتهاد و تقليد ، طهارت ، صلات ، صوم ، حج ، تجارت ، نكاح ، قصاص و ديات سخن رفته است .
موضوعات متعلّق احكام شرعى دو قسم است : نخست موضوعاتى كه تبيين آنها وظيفهء شارع مقدّس است مانند نماز ، روزه ، زكات ، حج ، و ساير عناوين عبادات ، و دوم ، موضوعاتى كه شارع در بارهء آنها نظرى نداشته و تنها ، حكم آنها را بيان كرده است . روش شناخت و تشخيص اين گونه موضوعات ، روش معمول عقلايى است كه رجوع به اهل خبره يكى از راههاى آن است .
رجوع به اهل خبره يا در مواردى است كه علم معتبر است يا در مواردى كه ظنّ كفايت مىكند . در موارد اعتبار علم ، شرايطى كه در شهادت معتبر است - مانند ايمان ، عدالت و تعدّد - در اهل خبره نيز معتبر است ( - - ) شهادت ) . در موارد كفايت ظنّ ، شرايط معتبر در شهادت ، در اهل خبره معتبر نيست . گفتهء كارشناس فاسق و حتى كافر نيز اگر موجب ظنّ به موضوع گردد ، حجّت است .
در زير به نمونههايى از موارد رجوع به اهل خبره در هر دو مورد اشاره مىكنيم .
قسم اول : اجتهاد فرد و اعلميّت مجتهد ، به شهادت دو عادل از اهل خبره ثابت مىشود . « 1 »
شير دادن زن به نوزاد به حدّى كه بر اثر آن ، گوشت برويد و استخوان محكم شود ،
هامش
( 18 ) 143 - 145 .
1 العروة الوثقى 1 / 8 .