ب - ملازمهء عقلى : از جمله مباحثى كه اصوليان در بحث ملازمات عقلى مطرح كردهاند اين است كه آيا امر به چيزى مانند نماز عقلا مقتضى نهى از ضدّ ( - - ) ضدّ ) آن همچون خوردن و آشاميدن مىباشد يا خير . « 3 » و نيز مطرح كردهاند كه آيا نهى از عبادت يا معامله عقلا مقتضى فساد و بطلان آن هست يا خير ؟ « 4 » اقتضا در اين دو مسأله به معناى استلزام عقلى است ( - - ) ملازمات عقلى ) .
اقتعاط
اقتعاط : بستن عمامه بدون تحت الحنك .
از آن به مناسبت در باب صلات سخن رفته است .
نماز خواندن با عمامه بدون تحت الحنك ( - - ) تحت الحنك ) ، مكروه است « 1 » ( - - ) عمامه ) .
اقتناء
اقتناء : اندوختن مال نه براى تجارت .
از آن در بابهاى زكات و تجارت سخن رفته است .
زكات در اثاث منزل و لباسهاى فراهم آمده براى نگهدارى و مصرف ، مستحب نيست . « 1 » همچنين است مالى كه براى تجارت خريده ، ليكن بعد قصد اقتناى آن را كرده است . « 2 »
اقتناى زمين ، كتابهاى علمى و ابزار عبادت ( - - ) آلات عبادت ) مستحب است . « 3 » اقتناى عين نجس مانند خون ، چنانچه منفعت عقلايى داشته باشد ، جايز است . « 4 »
اقتناى ظرف طلا و نقره به قول مشهور « 5 » ، حيوانات موذى مانند مار و درندگان به انگيزهء ايذاء « 6 » و نيز در صورت بيم از آزار رساندن آنها « 7 » ، آلات لهو و قمار « 8 » ، كتابهاى ضالّه - مگر به جهت ابطال مطالب آنها - و هيكلهايى كه در آيينهاى باطل جهت تقرّب به خدا ساخته شدهاند مانند بت و صليب « 9 » ، حرام است . در كراهت يا حرمت
هامش
( 3 ) اصول الفقه 1 / 263 .
( 4 ) 306 .
1 السرائر 1 / 269 .
1 جواهر الكلام 15 / 292 .
2 260 .
3 22 / 463 .
4 مجمع الفائدة 8 / 40 .
5 جواهر الكلام 6 / 343 .
6 مفتاح الكرامة 8 / 55 .
7 مجمع الفائدة 8 / 40 .
8 مفتاح الكرامة 8 / 55 - 56 .
9 جواهر الكلام 22 / 56 .