از شرايط مال وقفى آن است كه اقباض آن صحيح باشد . بنابراين ، وقف شراب براى مسلمان و نيز مالى كه در دريا است ، صحيح نيست « 14 » ( - - ) وقف ) .
صدقه : در صحّت صدقه علاوه بر ايجاب و قبول ( - - ) ايجاب و قبول ) ، اقباض به معناى قبض ( گرفتن ) آن به اذن مالك نيز شرط است و با قبض بدون اذن مالك ، صدقه به گيرندهء آن منتقل نمىشود . « 15 »
سكنى ، رقبى و عمرى : اقباض به معناى قبض به اذن مالك در سكنى ( - - ) سكنى ) ، رقبى ( - - ) رقبى ) و عمرى ( - - ) عمرى ) شرط است ، ليكن در اين كه شرط لزوم است يا صحّت ، اختلاف است . « 16 »
هبه : شرط حصول ملكيّت مال هبه شده براى هبه شونده ، اقباض از سوى هبه كننده است . « 17 » اگر هبه كننده ، بر اقباض ، اقرار ( - - ) اقرار ) كند ، عليه او حكم صادر مىشود ؛ هر چند مال مورد هبه در دست او باشد و پس از اقرار ، انكار كند « 18 » ، ليكن اگر بگويد هبه كردهام ، امّا مال مورد هبه را تحويل ندادهام ، سخنش پذيرفته مىشود « 19 » ( - - ) هبه ) .
غصب : غاصبى كه مال غصب شده در دستش تلف شده ، در صورت مثلى بودن ( - - ) مثلى ) ، ضامن مثل آن است و در فرض موجود نبودن مثل ، قيمت مثل در روز اقباض را بايد به مالك بپردازد « 20 » ( - - ) غصب ) .
ديه : كسى كه ملزم به پرداخت شتر حامله به عنوان ديه است ، چنانچه شتر پس از حاضر شدن و پيش از اقباض آن سقط نمايد ، بايد شتر حاملهء ديگرى بپردازد « 21 » ( - - ) ديه ) .
ضمان پيش از اقباض : از قواعد معروف فقهى ، قاعدهء ضمان قبل از اقباض است ؛ بدين معنا كه اگر كالاى فروخته شده پيش از تحويل به خريدار ، به آفت آسمانى يا توسط اجنبى تلف شود ، فروشنده ضامن است ( - - ) قاعدهء ضمان قبل از اقباض ) .
هامش
( 14 ) 15 و 17 .
( 15 ) 127 .
( 16 ) 133 - 134 .
( 17 ) 162 ؛ 180 و 198 .
( 18 ) 168 - 169 .
( 19 ) 199 .
( 20 ) 37 / 94 - 95 .
( 21 ) 43 / 22 .