اقتار
اقتار : تنگ گرفتن بر خويش يا ديگرى در زندگى .
از آن در باب خمس بحث شده است .
اگر شخصى در مخارج سال بر خود يا عائلهء خود تنگ بگيرد و كمتر از اندازهء نياز ( مطابق شأن خود ) هزينه كند ، در اين كه به مقدار درآمد صرفهجويى شده از نفقهء سالانه ، خمس ( - - ) خمس ) تعلّق مىگيرد يا نه اختلاف است . « 1 »
اقتداء
اقتداء : انجام عملى بسان عمل فردى ديگر به قصد تأسّى .
به اقتدا كننده « مقتدى » ، به رفتار او « اقتدا » و به اقتدا شونده « مقتدا به » گفته مىشود . از اين عنوان در باب صلات ، سخن رفته است .
اقتدا بر دو گونه است :
1 . اقتدا در نماز : مراد از آن ، متابعت مأموم از امام جماعت در افعال نماز است .
شرايط مقتدا به : مقتدا به بايد عاقل ، بالغ ، مؤمن ( - - ) ايمان ) ، عادل و حلالزاده باشد . در صورت فقدان يكى از آنها ، اقتدا جايز نيست ( - - ) امام جماعت ) . از ديگر شرايط مقتدا به آن است كه مأموم نباشد . بنابراين ، اقتدا به كسى كه خود ، به ديگرى اقتدا كرده است ، صحيح نيست . « 1 »
شرايط اقتدا : نيّت اقتدا « 2 » ، تعيين امام هر چند به اشاره « 3 » ، جلوتر نبودن از امام « 4 » ، نبودن حائل - غير از صفهاى جماعت - بين امام و مأموم به گونهاى كه مانع ديدن امام گردد - جز در اقتداى زن بر مرد كه با وجود حائل نيز درست است « 5 » - بلند نبودن جاى امام از مكان مأموم به مقدار معتنابه « 6 » و عدم وجود فاصلهء زياد غير متعارف ميان امام و مأموم « 7 » از شرايط صحّت اقتدا است . با نبود يكى از شرايط ياد شده ، اقتدا محقّق نمىشود .
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 16 / 63 .
1 العروة الوثقى 1 / 767 .
2 جواهر الكلام 13 / 230 .
3 233 .
4 221 .
5 154 - 165 .
6 165 .
7 171 .