از اشراف به مفهوم سوم در بابهاى طهارت ، وصيّت ، صيد و ذباحه ، اطعمه و اشربه ، حدود و قصاص سخن گفته شده است .
در وجوب برگرداندن مشرف بر مرگ به سمت قبله اختلاف است . وجوب آن به مشهور نسبت داده شده است « 7 » ( - - ) احتضار ) . برخى فقها در صحّت ذبح حيوان مشرف به هلاكت ، استقرار ( - - ) استقرار ) حيات را شرط دانستهاند « 8 » ( - - ) ذبح ) . در جواز نوشيدن يا خوردن حرام براى مضطر ، اشراف بر مرگ شرط نيست ، بلكه صرف بيم از آن كفايت مىكند « 9 » ( - - ) اضطرار ) .
در قصاص جانى ، تفاوتى ميان مقتول سالم و بيمار نيست . بنابراين ، اگر فرد كشته شده ، بيمار مشرف بر مرگ هم باشد ، قاتل او قصاص مىشود . البته اگر حالت اشراف به مرگ و زوال حيات مستقرّ وى بر اثر جنايت فرد ديگرى جز قاتل باشد ، قصاص بر جانى نخست ، و ديه بر جانى دوم ثابت مىشود . « 10 »
2
اشربه
- - ) نوشيدنى
اشرفى
اشرفى : سكّهء طلايى ايران برابر يك مثقال شرعى ( - - ) مثقال ) و با ارزش هيجده نخود طلا .
عنوان ياد شده در فقه از بعد ارزشى ، در تعيين مقدار ديه و كفّاره و از نظر مساحت ، در تعيين مقدار خونى كه در نماز بخشوده شده ، به كار رفته است . « 1 »
اشعار
اشعار : علامت نهادن بر شتر قربانى در حج .
اشعار شتر در حج عبارت است از شكافتن كوهان آن تا خونى بيرون آيد و نشانهاى بر قربانى بودن آن باشد . « 1 » از اين عنوان در باب حج بحث شده است .
هامش
( 7 ) جواهر الكلام 4 / 6 و مستند الشيعة 3 / 69 .
( 8 ) جواهر الكلام 36 / 141 .
( 9 ) الدروس 3 / 24 .
( 10 ) جواهر الكلام 42 / 58 .
1 توضيح المسائل مراجع / م 848 ؛ مجمع المسائل 3 / 243 و جامع المسائل ( بهجت ) / 156 .
1 جواهر الكلام 18 / 55 .