زكات ( - - ) زكات ) به آنان ، موجب ترغيب رؤساى مشرك قبائل ، به اسلام مىشود و دوم ، رؤساى قبائلى كه در اسلام ثابت قدم و استوار نيستند و با پرداخت زكات ، مىتوان به ثبات و استوارى آنان اميدوار بود . « 1 »
مستحب است اشراف در منازعات براى خود وكيل بگيرند . « 2 »
اشراف مىتوانند با اشخاص پايينتر از خود ازدواج كنند و همسانى ( - - ) كفائت ) در زوجين از لحاظ دينى معتبر است . « 3 »
شوهر در صورتى كه همسرش از اشراف است ، بايد براى او خدمتكار بگيرد و مزد او را بپردازد . نيز بايد نفقهء ( - - ) نفقه ) اين همسر را متناسب با شأنش بدهد . مرجع تشخيص اين تناسب ، عرف است . « 4 »
قاضى بايد با دو طرف نزاع به مساوات رفتار كند ؛ هر چند آن دو به لحاظ شرافت و پستى متفاوت باشند . « 5 »
اشراف
اشراف : بلندا داشتن / اطّلاع بر چيزى از بلندى / نزديك شدن وقوع امرى / نظارت و مراقبت ( - - ) نظارت ) .
اشراف به مفهوم نخست در بابهاى حج ، جهاد ، و صلح به كار رفته است .
جايز است ساختمانى بر ساختمانى ديگر اشراف داشته باشد ، « 1 » اشراف ساختمانى كه كافر ذمّى ( - - ) اهل ذمّه ) مىسازد يا تجديد بنا مىكند ، بر منزل مسلمان جايز نيست . « 2 » به قول مشهور ، اشراف ساختمان بر كعبه مكروه است . « 3 »
از اشراف به مفهوم دوم در بابهاى حج ، صلح و حدود سخن رفته است .
اشراف بر خانهء ديگرى جهت نگاه كردن به ساكنان آن ، حرام است « 4 » ( - - ) اطّلاع بر عورات ) .
مستحب است كسى كه از مكّه محرم شده ، هنگام اشراف بر ابطح ( - - ) ابطح ) صدا را به تلبيه بلند كند « 5 » ( - - ) احرام ) .
گشودن پنجره هر چند مستلزم اشراف بر خانهء همسايه گردد ، جايز است . « 6 »
هامش
( 1 ) تذكرة الفقهاء 5 / 252 .
( 2 ) الروضة البهية 4 / 377 .
( 3 ) جامع المقاصد 12 / 136 .
( 4 ) جواهر الكلام 31 / 336 .
( 5 ) تحرير الوسيلة 2 / 409 .
1 جواهر الكلام 26 / 244 - 249 .
2 21 / 284 - 286 .
3 مستند الشيعة 13 / 311 .
4 جواهر الكلام 26 / 244 - 249 .
5 18 / 282 .
6 مسالك الافهام 4 / 279 .