اشتراك
اشتراك : شريك شدن با يكديگر / تعدّد معانى حقيقى يك لفظ يا تعدّد افراد يك معنا .
از معناى نخست در بابهاى تجارت ، شركت ، احياء موات ، حدود و قصاص سخن رفته و موارد آن عبارت است از :
اشتراك در ملك : اشتراك در مال يا اختيارى است مانند اشتراك دو يا چند نفر در خريدن زمينى ، يا قهرى مانند اشتراك ورثه ( - - ) ارث ) در تركهء ميّت به سبب فوت او ( - - ) شركت ) .
اشتراك در حق : اشتراك دو يا چند نفر در حقّى مانند حق خيار ( - - ) خيار ) ، حق شفعه ( - - ) شفعه ) و حق قصاص ( - - ) قصاص ) كه به ارث به آنان منتقل شده است .
اشتراك در انتفاع : اشتراك عموم يا گروهى از مردم در انتفاع از مكانهاى عمومى مانند راهها ، مساجد ، مدارس و ديگر مشتركات ( - - ) مشتركات ) .
اشتراك در جنايت : اشتراك دو يا چند نفر در ارتكاب جرمى مانند دزدى و قتل ( - - ) جنايت ) .
اشتراك در تكليف : اشتراك همهء مكلّفان در تكاليف شرعى ( - - ) قاعدهء اشتراك ) .
از معناى دوم در اصول فقه ، بخش الفاظ سخن رفته است .
اشتراك يا لفظى است يا معنوى .
اشتراك لفظى ، به معناى تعدّد معانى حقيقى براى يك لفظ در يك زبان است مانند « قرء » كه در زبان عرب به معناى حيض و نيز پاكى از آن آمده است . تعيين معنايى كه مراد گوينده است در مشترك لفظى نيازمند قرينهء تعيين كننده است .
مقابل اشتراك لفظى ، ترادف ( - - ) ترادف ) است .
اشتراك معنوى ، به معناى تعدّد افراد معناى حقيقى يك لفظ است مانند لفظ