آنها در آنچه مشروط به طهارت است مانند خوردن ( - - ) خوردنى ) ، آشاميدن ( - - ) نوشيدنى ) و وضو گرفتن ( - - ) وضو ) استفاده كرد . « 1 »
2 . خبائث : اجتناب از خوردن آنچه كه خبيث ( - - ) خباثت ) شمرده مىشود ، واجب است . « 2 »
3 . شبهه : بنا بر قول مشهور ، اجتناب از اطراف شبههء محصوره ( - - ) شبههء محصوره ) مانند اشتباه شدن يك ظرف نجس بين ده ظرف ، واجب است « 3 » . ( - - ) اشتباه )
4 . ضرر : اجتناب از آنچه كه نزد عقلا براى انسان ضرر قابل توجّه دارد ، واجب است « 4 » ( - - ) ضرر ) .
5 . گناه : اجتناب از همهء گناهان واجب است « 5 » ( - - ) گناه ) .
6 . نفرت : بنا بر تعريف خبيث به آنچه طبع انسان سالم از آن نفرت دارد ، اجتناب از خوردن آنچه منفور طبع سالم است مانند آب بينى و فضلهء پرندگان ، واجب است . « 6 » بر زن واجب است از آنچه موجب نفرت شوهر از وى مىشود مانند خوردن پياز ، سير و از بوى بد بدن و دهان ، اجتناب ورزد . « 7 » .
استحباب اجتناب : اجتناب از داد و ستد ، اجراى حدّ ، اعلام گمشده ، سرودن شعر و بلند كردن صدا در مسجد « 8 » و نيز از پوست حيوان حرام گوشتى كه تذكيه پذير است ( - - ) تذكيه ) ، پس از تذكيه و پيش از دباغى آن ، مستحب است . « 9 »
اجتهاد
اجتهاد : تلاش براى يافتن دليل و حجّت بر احكام شرعى . « 1 »
تعريفهاى ديگرى نيز براى اجتهاد شده است ، مانند : ملكهاى كه در پرتو آن ، قدرت بر استنباط حكم شرعى پيدا مىشود يا كوشش براى به دست آوردن ظنّ بر حكم شرعى ( در فرض عدم دسترسى به علم ) . « 2 » به كسى كه داراى مرتبهء اجتهاد است « مجتهد » و به كسى كه از او تقليد مىكند « مقلّد » گفته مىشود . از اين عنوان در اصول فقه ،
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 1 / 289 - 290 و 320 .
( 2 ) 36 / 237 - 241 .
( 3 ) 1 / 290 - 304 .
( 4 ) مستند الشيعة 15 / 15 - 17 .
( 5 ) جواهر الكلام 41 / 26 .
( 6 ) 36 / 238 - 241 .
( 7 ) 31 / 148 .
( 8 ) 14 / 111 .
( 9 ) 6 / 349 .
1 التنقيح ( الاجتهاد و التقليد ) / 22 .
2 20 - 24 .