منظور از واژهء « در » ، در قصّه ابوبكر درِ واقعى نيست ؛ بلكه مراد دريچه است و منظور از واژهء « در » در قصّه على كرّم اللَّه وجهه درِ حقيقى است . « 1 »
نقد ديدگاه حلبى
آن گاه كه حلبى متوجه بطلان نظريه ابن حجر عسقلانى شد ناگزير به نوعى چارهانديشى روى آورد . وى عبارت « و دريچههايى ساختند . . . » را به « باريكتر كردن ورودى درها و تبديل آنها به دريچه » تغيير داده است . بر اين اساس كه منظور از اين كه « درها جز درِ خانه على را ببنديد » آن است كه درها را باريك كنيد و آنها را به دريچه تبديل نماييد .
تو را به خدا سوگند ! آيا چنين معنايى از عبارت « درها را ببنديد » برداشت مىكنيد ؟ !
حلبى سخن ديگر ابن حجر را كه مىگويد : « به وسيلهء آن دريچهها به مسجد راه يابند و راهشان به مسجد نزديكتر شود » رها مىكند ؛ زيرا متوجه مىشود كه منظور از آن ، « در » است ، نه « دريچه » ! اما با همه اينها حلبى سخن سمهودى را يادآور مىشود كه احاديثى كه در اين مورد وارد شده است ، اذن به ساختن « دريچهها » را بعد از « بستن درها » رد مىكنند ، آن گاه مىگويد : بنابراين كه منظور از « بستن درها » ، باريك
هامش
( 1 ) . انسان العيون : 3 / 383 و 384