سبحان ، اخذ مىكند .
با توجّه به اين دو راه اخذ احكام ، امام عليه السلام به هر ترتيبى كه حكم الهى را اخذ كند ، بين خداوند متعال و مردم واسطه مىشود ؛ يعنى از جانب خداوند متعال اخذ مىكند و به ما مىرساند . در نتيجه ، امام عليه السلام معلّم ، مبيّن و به تعبير برخى ، ناقل مىشود و به طور كلّى ، حكايت كننده است .
در عبارت زيارت جامعه چنين نيامده است كه « السلام على الناقلين لأمر اللَّه ونهيه » ، « الراوين لأمر اللَّه ونهيه » و « المبلّغين لأمر اللَّه ونهيه » . گرچه هر كدام از اين موارد درست است ، متن اين است : « المظهرين لأمر اللَّه ونهيه » . در واقع امام عليه السلام كسى است كه حكم الهى را از حالت خفا و پنهانى درمىآورد و به مرحلهء ظهور مىرساند و اين رسيدن به مرحلهء ظهور به توسّط امام صورت مىپذيرد .
بديهى است احكام كتاب و سنّت ، به شرح و توضيح نياز دارد . براى نمونه ، خداوند متعال مىفرمايد :
« أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى غَسَقِ اللَّيْلِ » ؛ « 1 »
نماز را از زوال آفتاب تا پايان تاريكى شب برپا دار .
اين حكم بايستى روشن شود و كيفيّت نمازهاى پنجگانه بيان گردد . اين موارد را بايستى امام عليه السلام كه مبيّن احكام الهى است ، بيان كند . همچنين اگر اجمالى در سخن پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله باشد ، بايستى امام عليه السلام آن را بيان نمايد . اگر چنين باشد ائمّه عليهم السلام « شارحين لأمر اللَّه ونهيه » خواهند بود .
ممكن است كه مواردى از احكام الهى در كتاب و سنّت وجود نداشته باشند .
اينها مواردى هستند كه از ناحيهء امام عليه السلام به ما مىرسند ؛ همان مواردى كه آن
هامش
( 1 ) . سورهء اسراء ( 17 ) : آيهء 78 .