است . به يقين ، اين حملِ ظاهرى نيست ؛ بلكه حملِ معنوى است كه قرآن ثقل دارد و سنگين است .
شىء ديگرى كه هم سنگين است و هم معنوى ، گناه است . در قرآن مجيد در چند مورد به اين حمل اشاره شده است . آن جا كه مىفرمايد :
« وَما هُمْ بِحامِلينَ مِنْ خَطاياهُمْ مِنْ شَيْءٍ » ؛ « 1 »
و آنان هرگز چيزى از گناهان اينان را حمل نخواهند كرد .
اين حمل سنگينى معقول است نه محسوس .
خداوند متعال به هنگام سرزنش علماى يهود مىفرمايد :
« مَثَلُ الَّذينَ حُمِّلُوا التَّوْراةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوها كَمَثَلِ الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفارًا » ؛ « 2 »
مَثل كسانى كه تورات را حمل مىكنند ؛ ولى به آن عمل نمىكنند به سان الاغى است كه كتابهايى را حمل مىكند .
خداوند متعال در اين آيه معقول را به محسوس تشبيه كرده است . در هر دو مورد حمل هست و سنگين ؛ ولى آن يكى معقول و اين يكى محسوس است . وقتى به تورات عمل نكنند ، مثل حيواناتى خواهند بود كه بارى را حمل مىكنند و نمىدانند اين بار چيست .
معلوم شد كه « حمل » يعنى برداشتن شىء ، اعمّ از محسوس و معقول و محمول كه معمولًا سنگين است ؛ سنگينى مادّى و معنوى را در بر مىگيرد .
حال بايد ديد كه مراد از « كتاب اللَّه » چيست و اين كه چه سنگينىاى در كتاب اللَّه وجود دارد و ائمه عليهم السلام كه حاملان كتاب اللَّه هستند ، چه صفت و وظيفهاى دارند .
هامش
( 1 ) . سورهء عنكبوت ( 29 ) : آيهء 12 .
( 2 ) . سورهء جمعه ( 62 ) : آيهء 5 .