گفته شد كه فقط سه گروه تحمّل اين اسرار را دارند : فرشته مقرّب ، پيامبر مرسل و مؤمنى كه خداوند دلش را به ايمان بيازمايد ؛ از اين رو امير مؤمنان على عليه السلام به سينهء مبارك اشاره مىكرد و مىفرمود :
إنّ هاهنا لعلماً جمّاً لو أصبتُ له حملة ؛ « 1 »
همانا در اين جا علمى انباشته شده كه اگر حاملانى مىيافتم بازگو مىكردم .
آن حضرت نفرمود : متحمّل نمىشوند ، يا صعب و دشوار است ؛ بلكه فرمود :
اگر حاملانى پيدا كنم و اهليّت داشته باشند ، چيزى به آنها مىسپارم .
آرى ، بايستى اهليّت و لياقت باشد و گرنه به هر كسى علم داده نمىشود و به هر كسى هر چيزى را نمىتوان گفت . در بين اصحاب ائمّه عليهم السلام كسانى بودند كه برخى از اسرار را نتوانستند نگهدارى كنند و اسباب زحمت خود و ائمّه عليهم السلام شدند .
كوتاه سخن اين كه اين عبارت از زيارت جامعه بيانگر اين است كه ائمّه محرم اسرار خداوند متعال هستند و اين ، از مقامات ويژهء آنهاست .
از طرفى حقايق عالم يا آشكار هستند ، يا نهان . آن چه آشكار است و يا خواهد شد ، نزد ائمه عليهم السلام وجود دارد و هر كسى از مردم به مقدار وسع خود بر اين حقايق آگاه مىشود و بهرهمند مىگردد و آن چه پنهان است ، نزد ائمه عليهم السلام وجود دارد كه بخشى از آن را براى اشخاص به گونهء حساب شده ، فاش كردهاند و بخشى را فاش نكردهاند . اين اشعار از امام سجّاد عليه السلام نقل شده است :
إنّي لأكتم من علمي جواهره * كي لا يرى الحق ذو جهلٍ فيفتننا
وقد تقدّم في هذا أبو حسنٍ * إلى الحسين وأوصى قبله الحسنا
ورُبّ جوهر علمٍ لو أبوح به * لقيل لي أنت ممّن يعبد الوثنا ؛ « 2 »
هامش
1 . نهج البلاغه : حكمت 147 .
2 . ينابيع الموده : 1 / 76 ، حديث 13 .