ولا استعبد بذلك أحداً غيرنا . . . ؛ « 1 »
اى ابامحمّد ! به خدا سوگند ، همانا نزد ما سرّى از اسرار خدا ، دانشى از دانش خداست .
به خدا سوگند ، كسى را توان تحمّل آن نيست حتى فرشتهء مقرّب ، پيامبر مرسل و مؤمنى كه خداوند دلش را به ايمان آزموده باشد . به خدا سوگند كه خدا آن را به احدى جز ما تكليف نفرموده است و عبادت آن را از احدى جز از ما نخواسته است .
و گاهى به عنوان « صعب مستصعب » آمده است ، آن جا كه ابوبصير گويد :
امام صادق عليه السلام مىفرمايد :
حديثنا صعب مستصعب ؛ لا يؤمن به إلّاملك مقرّب أو نبي مرسل أو عبد امتحن اللَّه قلبه للإيمان ؛ « 2 »
حديث ما سخت و دشوار است ؛ كسى نمىتواند به آن ايمان بياورد جز فرشته مقرّب ، يا پيامبر مرسل ، يا بندهاى كه خداوند دلش را به ايمان آزموده باشد .
و گاهى به عنوان علم مكنون آمده است . در روايتى مىخوانيم كه به پيامبر خدا گفته شد : اى رسول خدا ! نظر شما دربارهء آيهاى كه مىفرمايد : « به راستى خدا و فرشتگان به پيامبر صلوات مىفرستند » چيست و اين چگونه است ؟
آن حضرت فرمود :
هذا من العلم المكنون ولولا أنّكم سئلتموني ما أخبرتكم ؛ « 3 »
اين از علم مكنون است و اگر شما نمىپرسيديد پاسخ نمىدادم .
هامش
( 1 ) . الكافى : 1 / 402 ، حديث 5 .
( 2 ) . بصائر الدرجات : 41 ، حديث 4 . در اين كتاب شريف بيش از چهل روايت در مورد صعب و مستصعب بودن احاديث و امر اهل بيت عليه السلام نقل شده است . الكافى : 1 / 401 - 403 ، باب « فيما جاء أنّ حديثهم صعب مستصعب » ، بحار الانوار : 2 / 182 - 197 ، باب « إنّ حديثهم عليهم السلام صعب مستصعب وأنّ كلامهم ذو وجوه كثيرة » .
( 3 ) . عوالى اللآلى : 2 / 38 ، حديث 97 ، بحار الانوار : 91 / 67 ، حديث 57 .