حديث پيامبر صلى اللَّه عليه وآله وسلّم واصحاب و ازواج ايشان مستند نيست و به هيچ مفسّرى جز ضحّاك نيز نسبت داده نشده است .
با اين وجود نسبت اين قول به ضحّاك نيز صحيح نيست ؛ چرا كه با احاديثى كه وى در اين زمينه نقل كرده منافات دارد . سيوطى مىنويسد :
وأخرج ابن جرير وابن أبي حاتم عن قتادة . . . قال : وحدّث الضحّاك بن مزاحم رضي اللَّه عنه أنّ نبيّ اللَّه صلّى اللَّه عليه وآله وسلّم كان يقول : « نحن أهل بيت طهّرهم اللَّه من شجرة النبوّة وموضع الرسالة ومختلف الملائكة وبيت الرحمة ومعدن العلم » ؛ « 1 »
ابن جرير و ابن أبى حاتم آوردهاند . . . و ضحّاك بن مزاحم نقل كرد كه پيامبر صلّى اللَّه عليه وآله وسلّم مىفرمود : « ما اهل بيتى هستيم كه خداوند آنها را پاك گردانيده است . همانان كه درخت نبوت ، جايگاه رسالت ، محل رفت و آمد ملائكه ، خانه رحمت و معدن علم هستند » .
هرگز كسى ادعا نكرده است كه همسران پيامبر معصومند و خداوند آنان را پاك گردانيده است ؛ پس وقتى ضحاك بن مزاحم اين حديث را از پيامبر نقل مىكند ، نمىتوان به ضحاك نسبت داد كه وى همسران پيامبر صلى اللَّه عليه وآله وسلّم را از مصاديق اهل بيت مىداند . بر فرض پذيرش اين سخن كه نظر ضحاك در اين باره همين است ، باز قول او ارزشى ندارد ، زيرا شخصيت وى نزد رجاليان سنى مخدوش است . پيش از اين در جلد نخست از همين نوشتار ، ضمن بررسى شخصيت مفسّران سنى ، به شخصيت ضحّاك نيز پرداختيم ، اما به مناسبت به شرح حال اجمالى وى اشاره مىكنيم .
هامش
( 1 ) . الدرّ المنثور : 5 / 199 .