« الحسن ما حسّنه الشارع والقبيح ما قبّحه الشارع ولا يُسئل عمّا يفعل » - يعنى خوب آن است كه شارع آن را خوب دانسته باشد و قبيح و بد آن است كه شارع آن را قبيح دانسته باشد و « خداوند از آن چه انجام مىدهد سؤال نمىشود » - .
با اين مقدمه به بررسى « قاعده لطف » مىپردازيم . چنان چه اين قاعده اثبات شود يك دليل عقلى ديگر بر دلايل وجوب نصب امام از سوى خدا اضافه مىشود و اگر هم اين قاعده اثبات نشد ، دلايل پيشين هر يك به تنهايى براى اثبات مدّعا كافى هستند .
الف ) معناى « لطف » در لغت
راغب در مفردات مىنويسد :
ويعبّر باللطافة واللطف عن الحركة الخفيفة وعن تعاطي الأمور الدقيقة وقد يعبّر باللطائف عمّا لا تدركه الحاسّة . ويصح أن يكون وصف اللَّه تعالى على هذا الوجه و أن يكون لمعرفته بدقائق الامور و أن يكون لرفقه بالعباد في هدايتهم ، قال تعالى « اللَّهُ لَطيفٌ بِعِبادِهِ » « 1 » ؛ « 2 »
از حركت بسيار نرم براى دستيابى به امور دقيق به لطافت و لطف تعبير مىشود و از آن چه به حس درك نمىشود به عنوان لطافت تعبير مىگردد و صحيح است كه بگوئيم لطف بر اين وجه وصف خداى تعالى است و هم بر اين وجه وصف خداوند است و هم به جهت معرفت خداوند به دقائق امور و هم به خاطر رفق و شفقت خداوند بر بندگان در هدايت ايشان . خداى تعالى مىفرمايد : « خدا نسبت به بندگانش لطيف است .
هامش
( 1 ) . سوره شورى : آيه 19 .
( 2 ) . مفردات : 1 / 740 .