و نظاماتى كه در آنها برقرار است ، همه حجّتند . جنبندگان دريا و صحرا و هوا ، گياهان و گلها ، درختان و برگها و شكوفههاى آنها ، و آسمان و زمين و آنچه در آنها است ، همه حجتهاى خدايند كه : " اگر تمام درختها قلم باشند و هفت دريا مداد گردند و بخواهند كلمات و آيات و حجتهاى حقّ تعالى را بنويسند كلمات الهى تمام نخواهد شد " .
« وَلَوْ أَنَّما فِي الْأَرْضِ مِن شَجَرَةٍ أَقْلامٌ وَالْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ ما نَفِدَتْ كَلِماتُ اللَّهِ » . « 1 »
برگ درختان سبز در نظر هوشيار * هر ورقش دفترى است معرفت كردگار
هر فرد از افراد انسان ، خود و چشم و گوش و زبان و مغز و خون و استخوان و پوست و اعضاى ظاهر و باطن و سلولها و گلبولهاى سفيد و قرمزش بر خودش و بر ديگران حجت است . عمر و زندگى و تندرستى و خلاصه همه چيز و همه اوضاع و فراز و نشيبهاى آگاهى بخش و مناظر مختلف ، همه و همه حجّتند ، كه اگر انسان به آگاهى نرسيده و اين همه آيات را نديده و از خط منحرف شده باشد ، همه اين حجّتها عليه او اقامه شده و او را محكوم مىنمايند و راه عذر را بر او مىبندند . قرآن مجيد كتاب خدا و معجزه باقى حضرت خاتم الانبيا صلى الله عليه و آله و احكام و هدايتهايش بر همه بشريت حجت است و آيات آن نيز هر كدام حجت است .
علاوه بر آنكه در خود آيات احتجاج و اقامه حجت بر معارف و عقايد دينى شده باشد . از بزرگترين حجّتهاى الهى يكى عقل است و ديگر نعمت وحى و نبوّت انبيا و امامت اوصيا است كه استمرار هدايت پيغمبران مىباشد .
عقل ، نورافكن نيرومند و پرتابشى است كه درون جان انسان را روشن مىسازد
هامش
( 1 ) . سوره لقمان ، آيه 27 .