نفس مطمئنّه
" نفس مطمئنه " نفسى است كه صاحب آن به عقايد حقّه و ثواب و عقاب اطمينان يافته و آرامش دارد ، چنانكه اميرالمؤمنين عليه السلام در وصف اهل تقوى مىفرمايد :
« فَهُمْ وَالْجَنَّةُ كَمَنْ قَدْ رَآها فَهُمْ فِيها مُنَعَّمُونَ ، وَهُمْ وَالنّارُ كَمَنْ قَدْ رَآها فَهُمْ فِيها مُعَذَّبُونَ » ؛ « 1 »
« پرهيزكاران نسبت به بهشت مانند كسانى هستند كه آن را ديده و به نعمت آن نايل شده باشند و نسبت به آتش ، مانند كسانى هستند كه آن را ديده و در آن معذب شده باشند » .
و در روايتى كه مربوط به جوانى از انصار است ( برحسب بعضى روايات حارثه بن مالك انصارى نام داشت ) نيز نظير همين جمله هست .
اين حال اطمينان نفس كه از آثار يقين است ، از شؤون ممتاز نفس است و درجات سعادت بستگى به درجات اين اطمينان دارد و از شؤون آن ، رضا و تسليم و توكّل و تفويض است كه شرح آن در اينجا اطاله كلام و زايد بر مقام شمرده مىشود .
اين مقام است كه به موجب قرآن مجيد ، صاحبش به خطاب :
« يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ * ارْجِعِى إِلى رَبّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً * فَادْخُلِي فِي عِبادِي * وَادْخُلِي جَنَّتِي » ؛ « 2 »
« اى نفس قدسى و دل آرام ( به ياد خدا ) امروز به حضور پروردگارت
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، صبحى صالح ، خطبهء 193 .
( 2 ) . سوره فجر ، آيه 27 - 30 .