نقش رهبرى و مسئوليّت امّت
[ 54 ] «
قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ وَ عَلَيْكُمْ ما حُمِّلْتُمْ
- بگو از خدا اطاعت كنيد و از پيامبر اطاعت كنيد . پس اگر رويگردان شويد بر پيامبر است آنچه به دو تكليف كردهاند و بر شماست آنچه به شما تكليف كردهاند . . . » فرمانبردارى از پيامبر - و همچنين از فرماندهى شرعى پس از او - همانا طريق فرمانبردارى از خداى سبحان است ، و فرمانبردارى از خدا بدون فرمانبردارى از پيامبر معنايى ندارد . آنان كه مىگويند تنها كتاب خدا براى ما بس است خطا مىكنند ، زيرا آنها فرمانبردارى از فرماندهى رسالتى را كه خداوند بر آنان فرض و واجب ساخته تا برنامهها و راههاى دقيق و جزئى تغييرات گوناگون زندگى را براى آنان معين سازد ، مردود مىشمارند .
خداى تعالى نگفته است : بگو از خدا و پيامبر اطاعت كنيد ، با آن كه اطاعت از پيامبر ادامهء همان اطاعت از خداست ، بلكه كلمهء « أطيعوا فرمان بريد » را تكرار كرده تا بر اطاعت دوم مستقيما تأكيد كرده باشد و اين براى آن است كه فرمانبردارى دوّم بر بسيارى از مردم دشوار است .
/ 346 فرمانبردارى از خدا در مورد امورى است ثابت ، امّا فرمانبردارى از پيامبر - كه همان فرمانبردارى از خداست - عبارت از پيروى از برنامه و راهى است عملى در قضاياى سياسى و شرعى و دگرگونيهاى زندگى عامّه ، مانند حوادث تازهاى كه روى داده است .
كسى كه اين حقيقت را نفهمد بيگمان در معرض سر پيچى و تمرّد نسبت به پيامبر و كسى است كه بعد از آن حضرت جانشين او شده است .
«
فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ
- پس اگر رويگردان شويد ، بر پيامبر است آنچه به دو تكليف كردهاند . . . » و عبارت است از رساندن رسالت و گزاردن پيام .