انديشيدن به مباديى كه آنان مردم را بدان فرا مىخوانند ، مىگردد . شايد همين است كه قرآن در اينجا بدين عبارت بدان اشاره مىكند كه : «
حَتَّى أَنْسَوْكُمْ ذِكْرِي
- تا ياد مرا از خاطرتان بزدودند » .
اما گفته او كه فرمايد : «
وَ كُنْتُمْ مِنْهُمْ تَضْحَكُونَ
- و شما هم چنان به آنها مىخنديديد » جنبهء رفتارى و عملى حالت روانى آنهاست كه مؤمنان را ريشخند مىكردند .
[ 111 ] مؤمنان در دنيا در معرض انواع بلا و آزمون و مشكلات ، از ريشخند و مسخره شدن و غيره قرار گرفتهاند ، ولى استقامت ورزيده و صبر و شكيبايى كردهاند و اكنون در آخرت پاداششان بهشت است .
«
إِنِّي جَزَيْتُهُمُ الْيَوْمَ بِما صَبَرُوا أَنَّهُمْ هُمُ الْفائِزُونَ
- امروز آنها را به خاطر صبرى كه مىكردند پاداش مىدهم . آنها به مراد خود رسيدهاند . » از اين آيه پيداست كه بزرگترين صبر همانا صبر بر جريحهدار شدن شخصيّت است و از اين روست كه مىبينيم بارزترين صفات مؤمنان براستى اين است كه به سرزنش اعتنايى نمىكنند و از آن نمىترسند .
[ 112 ] آن گاه خداوند از آنها مىپرسد :
/ 241 «
قالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ
- گويد : به شمار سالها ، چه مدت در زمين زيستهايد ؟ » تا ببينيم دنيايى كه آخرت را بدان فروختيد براى شما چگونه بوده است ؟
[ 113 ] پاسخشان اين است كه :
«
قالُوا لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَسْئَلِ الْعادِّينَ
- گويند : يك روز يا قسمتى از يك روز ، از آنها كه مىشمرند ( فرشتگان حسابدار ) بپرس . » از اين اندازه سنجى مقدار تفاوت ميان آخرت و دنيا از لحاظ زمان به دست مىآيد .
[ 114 ] «
قالَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا لَوْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ
- گويد : اگر آگاهى مىداشتيد ، مىدانستيد كه جز اندكى نزيستهايد . »