حضرت در آن اماكن تشريف فرما شدهاند ، متعدد است ؛ مانند مسجد جمكران قم ، مسجد كوفه ، مسجد سهله ، مقام حضرت صاحبالامر در وادىالسلام نجف و در حلّه .
و بعيد نيست كه اقامتگاه اصلى ايشان ، يا اماكنى كه بيشتر آمد و شدشان در آنجاها است ، مكه معظمه و مدينه طيبه و عتبات مقدسه باشد .
اگر پرسش شود : پس حضرت امام زمان عجلالله تعالى فرجه با كوه رضوى و ذى طوى چه ارتباطى دارند كه در دعاى ندبه است :
« لَيْتَ شِعْري أَيْنَ اسْتَقَرَّتْ بِكَ النَّوى ، بَلْ أَيُّ أَرْض تُقِلُّكَ أَوْ ثَرى أَبِرَضْوى أَوْ غَيْرِها أَمْ ذي طُوى » « 1 »
پاسخ داده مىشود : راجع به اين موضوع در كتاب فروغ ولايت در دعاى ندبه در بخش دوم توضيح دادهايم ، در اينجا هم به طور مختصر اشاره مىنماييم كه : اين دو مكان برحسب كتب معاجم و تواريخ نيز از اماكن مقدس است و محتمل است كه حضرت بعضى از اوقات شريف خود را در اين دو مكان به عبادت و خلوت گذرانده باشند و اين جمله هيچ دلالتى بر اين كه اين دو مكان ، يا يكى از آنها ، اقامتگاه دائمى آن حضرت است ، ندارد .
چنان كه در كتاب فروغ ولايت شرح دادهام ، اين استفهامها استفهام حقيقى نيست ، بلكه به انگيزه بيان سوز هجران و اظهار تأسف و تلهف از فراق و حرمان از فيض حضور و تأخير عصر ظهور گفته شده است ؛ علاوه بر اينكه بعضى از عبارات دعاى شريف ندبه ، دلالت دارد بر اين كه ايشان در بين
هامش
( 1 ) . كاش مىدانستم كه كجا دلها به ظهور تو قرار و آرام خواهد يافت ، آيا در كدامين سرزمين اقامت دارى در زمين « رضوا » يا غير آن در ديار ذى طوا متمكن گرديدهاى ؟