فصل هشتم : مدت حكومت حاكم
فصل هشتم در بيان مدت حكومت حاكم اسلامى است . مدت حكومت مادامالعمر به گونهاى كه در بعضى از ممالك جهان متداول است ، نيست ، كه حاكم هر نوع خلاف مصالح عامه هم عمل كند عوض نگردد و تبديل رئيس در اينگونه رژيمها با مرگ يا با كودتا است . اين قسم حكومتها بدترين شكل حكومتها است ، زيرا حكام مادامالعمر براى حفظ مقام مجبور نيستند به مردم خدمت كنند ، بلكه مجبورند دستگاه حكومت را به نفع خود تقويت كنند و كسانى را كه احساس خطر از ناحيه آنها براى مقام خود مىكنند از بين ببرند .
به گفته مونتسكيو همه پادشاهان ميل دارند مستبد و مطلقالعنان باشند و به آنها گفته نشود بهترين وسيله براى رسيدن به اين مقصود جلب محبت و علاقه ملت است ، و لكن بدبختانه آنها هميشه اين نصايح را مسخره تلقى مىكنند ، زيرا نفع شخصى ايشان اين است كه ملّت ضعيف و بيچاره باشد تا هيچوقت نتوانند در مقابل آنها مقاومتى ابراز دارند . « 1 »
و نيز حكومت اسلامى محدود به زمان معينى نيست ؛ مانند آنچه در بسيارى از ممالك جهان در عصر ما متداول است و ما به چشم خود مىبينيم كه هر چند سال
هامش
( 1 ) . روحالقوانين ، كتاب سوم فصل ششم .