3 . حاكم جائر اگر خلافى انجام دهد كه ضررش به مجتمع اسلامى برسد و يا كارى بايد بكند كه نفع آن عايد مجتمع اسلامى مىشود و انجام ندهد ، در صورت اول نهى از منكر و در صورت دوم امر به معروف بر علما ، واجب است ، بَلَغَ ما بَلَغَ ، و شاهد بر آن عمل انبيا و اولياء كه در اين باب جان خود را به خطر مىانداختند .
حضرت سيدالشهداء در روايتى كه قبلا از آن حضرت نقل كرديم كه مشتمل بر مذمّت علماى ساكت بود چنين فرموده :
لأنّهم كانوا يَرَوْن من الظَلَمة الذين بين أظهرهم المنكر والفساد فلايَنْهونهم عن ذلك رغبةً فيما كانوا ينالون منهم و رَهْبة مما يحذرون ، والله يقول : فَلَا تَخْشَوا النَّاسَ وَاخْشَوْنِى ، « 1 »
علت مذمت را چنين بيان مىكند كه آنها مىبينند كه ستمكاران چه كارهاى منكر و فاسدى انجام مىدهند و آنها را از آن نهى نمىكردند به طمع آنچه داشتند و از ترس آنكه در محذور واقع شوند ، در حالى كه خداوند فرموده است از مردم نترسيد و از من بترسيد .
و در روايت ديگر مىفرمايد
: إنّى لاأرى الموت إلّا سعادة والحياة مع الظالمين إلا بَرَماً ؛ « 2 »
حقاً كه من مرگ را جز سعادت و زندگى با ستمگران را جز هلاكت نمىدانم .
چنين بود خلاصهاى از آنچه كه مىخواستيم در اين مختصر بيان كنيم . تفصيل آن نيازمند فرصت ديگرى است . از خداوند متعال خواستاريم كه ما را جزء علماى عامِلين قرار دهد و بر مردم مسلمان و جوانان باايمان توفيق دهد كه در راه انجام وظايف دينى و اجتماعى خود همواره كوشا بوده و تنها رضاى خداوند متعال را در نظر داشته باشند . إنّه سَميعٌ مُجيب .
پايان
قم : 1396 هجرى
هامش
( 1 ) . تحفالعقول ، ص 240 .
( 2 ) . تحفالعقول ، ص 249 .