ما وقتى بررسى ميكنيم و سابقه خود را پيگيرى ميكنيم به نطفه ميرسيم و قبل از آن را ديگر نميدانيم . البته سيد قطب در تفسيرش گفته است كه مواد تشكيل دهنده انسان و خاك يكى است . « 1 » همين نطفه از مواد خوراكى تشكيل شده است و مواد خوراكى از زمين و خاك به دست آمده است . دانشمندان وقتى بدن انسان را تجزيه مىكنند ، متوجه ميشوند كه بدن انسان تركيبى است از آب و اكسيژن و هيدروژن و كربن و فسفر و كلسيم و ازت و سديم و منيزيم و آهن و مس و . . . . و زمين و خاك نيز دقيقاً از همين عناصر تشكيل شده است . البته درصد اين عناصر در بدن انسان و خاك متفاوت است ولى اصل مواد و عناصر يكى است .
در قرآن ، تعبيرهاى مختلفى درباره مادهء خلقت انسان آمده است : تراب ، صلصال ، حمأ مسنون ، طين لازب و . . . .
سيد قطب ميگويد : شايد مراد قرآن اين باشد كه مواد تشكيل دهندهء انسان و خاك يكى است و اين تعبيرات قرآن ، مراحلى است كه از خاك تا انسان طى شده است . مثلًا اول خاك بوده است ، بعد گِل درست مىشود و اين گِل مراحل مختلفى طى مىكند تا مواد لازم را كسب كند و سپس بتواند موجودى جاندار شود . البته خود سيد قطب تأكيد مىكند كه اين يك احتمال است و من نميخواهم بگويم تفسير قطعى قرآن چنين است . « 2 »
هامش
( 1 ) . سيد قطب ، فى ظلال القرآن ، جزء 27 ، ص 117 .
( 2 ) . همان .