انسانها نه تنها از خاك و عناصر طبيعى خلق شدهاند ، بلكه پيوسته اين عناصر تجديد ميشوند . گفته شده است كه هر 8 سال يك بار كل بدن انسان عوض مىشود و فقط مغز ثابت است . عناصر كهنه و فرسوده با عناصر نو جايگزين و آن عناصر قبلى از بدن دفع ميشوند و دوباره به اصل خود باز ميگردند . پس فقط آدم نيست كه از خاك آفريده شده است ، ما نيز اگر دقت كنيم از همين خاك آفريده ميشويم و پس از آنكه مرگ ما برسد ، روح ما به ملكوت ميرود و بدن ما پس از مدتى دوباره به خاك و اصل خويش باز ميگردد .
آيات هفده و هجده
رَبُّ الْمَشْرِقَينِ وَرَبُّ الْمَغْرِبَينِ * فَبِأَي آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ
او پروردگار دو مشرق و پروردگار دو مغرب است . پس كدامين نعمتهاى پروردگارتان را انكار ميكنيد ؟ در اين آيه اختلاف قرائت وجود دارد . در قرائت مشهور ، ربُّ المشرقين و ربُّ المغربين خوانده شده است . طبق اين قرائت ، الله مبتداى محذوف و ربُّ المشرقين خبر آن است . اما عدهاى ، ربِّ المشرقين و ربِّ المغربين خواندهاند . طبق اين قرائت ، ربِّ المشرقين عطف بر « ربّكما » در آيه قبلى و يا بدل از آن است .
معناى ربّ
رب ، به معناى صاحب است . ربّ از ريشهء رَبَبَ يا رَبَى گرفته شده است . اگر از ريشه رَبَبَ باشد به معناى صاحب و معناى آن عام است ؛ هم بر خدا و هم بر غير او اطلاق مىشود . ربّ البيت يعنى صاحب بيت و ربّ العالمين نيز يعنى صاحب دنيا و آخرت كه همان پروردگار است .
در پرتو وحى (فارسى) — صفحة 319
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٣١٩