در نزد خداوند ، تنها براى كسانى است كه از روى نادانى مرتكب گناه مىشوند ، سپس به زودى توبه مىكنند ؛ اينانند كه خدا توبهشان را مىپذيرد و خداوند داناى حكيم است .
دو آيه فوق مربوط به توبه است . توبه واژهايست كه در ميان ما بسيار متداول است و گمان مىكنيم معنا ، شرايط و آداب آن را مىدانيم ، در حالى كه مسائلى در آن وجود دارد كه بعضى از ما از آن غافل هستيم . اين آيات به بيان آن مسائل مىپردازد . اين كه توبه به چه معناست ، توبه از انسان و توبه از خدا چه تفاوتى با هم دارند ، آداب و شرايط توبه چيست و اگر بندهاى توبه كرد آيا خدا موظف به پذيرش آن است ، توبه بعد از توبه ، به اين معنا كه انسان از گناهى توبه كند و بعد مجدداً يك يا چند بار توبه خود را تكرار كند - چگونه است ؟ اينها مهمترين مسائلى است كه بايد در اين مبحث به بررسى آنها بپردازيم .
معناى واژه توبه
توبه در لغت به معناى رجوع است . « 1 » وقتى انسان توبه مىكند ، يعنى از گناه به رحمت و مغفرت خداوند رجوع مىكند و باز مىگردد . اما هنگامى كه مىگوييم خداوند توبه كرد - تاب الله - يعنى خداوند از عذاب و عقاب به سوى رحمت و مغفرت باز مىگردد . وقتى انسان مرتكب گناه مىشود خداوند به سوى عقاب و عذاب متوجه مىشود ، اما هنگامى كه انسان از گناه خود توبه كرد ، از عذاب
هامش
( 1 ) . جوهرى ، الصحاح ، ج 1 ، ص 11 ؛ ابن منظور ، لسان العرب ، ج 1 ، ص 233 .