اگر چهار شاهد عادل گفتند كه ما ديدهايم كه فلانى زنا كرده است و تمام شرايط لازم - كه گفته شده - فراهم بود ، اين زن بدكاره را در خانه حبس كنيد تا اين كه مرگش فرا رسد يا اين كه خداوند براى او راهى را معين فرمايد .
جمله أَوْ يجْعَلَ اللّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا نشان دهنده موقت بودن حكم حبس در خانه است و بر اين نكته دلالت دارد كه اين آيه نسخ خواهد شد ولى تا آمدن حكم بعد مىبايست به اين دستور عمل شود .
گفته شده است كه اين آيه نسخ شده است به نسخ قبل از عمل « 1 » ، يعنى هيچ زنى نبوده كه به جرم زنا در خانه حبس مخلد شود .
برخى گفتهاند « 2 » چرا در آيه از تعبير ( لهن ) كه دلالت بر انتفاع مىكند استفاده شده است ؟ پاسخ اين است كه اولًا معلوم نيست در همه جا « لام » در مقابل « على » و به معناى انتفاع باشد . ثانياً اين كه هر حكم ديگرى بجز حبس ابد مىتواند به سود مجرم و مطابق رضايت او باشد . مثلًا در اوايل انقلاب گاهى برخى از قضات احكام سنگين صادر مىكردند و كسى را مثلًا به پنجاه سال زندان محكوم مىكردند . يك وقت صحبتى شد و مرحوم امام گفتند اين قضات زندان را نمىفهمند ، چون زندان نرفتهاند . مگر مىشود يك شخص پنجاه سال در زندان دوام بياورد . بر فرض هم كه زنده بماند وقتى بيرون بيايد ديگر آدم مخصوصى خواهد شد ، آدم سالم و معمولى نخواهد بود ، لذا به
هامش
( 1 ) . جصاص ، احكام القرآن ، ج 2 ، ص 135 و ج 3 ص 333 .
( 2 ) . خويى ، البيان فى تفسير القرآن ، ص 311 .