ب ) همانگونه كه قبلا نيز گفته شد ، قرآن كتاب هدايت و به تعبير ديگر كتاب تربيت است . هر چند قرآن كريم موضوعات تاريخى ، علمى ، حقوقى ، اخلاقى و غيبى را بيان كرده است ، اما هدف اصلى همه آنها تربيت انسان و هدايت بشر بوده است . از طرف ديگر با مطالعه قرآن كريم و روايات اهل بيت عليهمالسلام و دلايل عقلى در مىيابيم كه انسان بالاترين ، كاملترين و پيچيدهترين موجود در عالم طبيعت يا به تعبير ديگر عالم ماده و شهود است . از آيات قرآن به دست مىآيد كه همه چيز در اين عالم براى انسان آفريده شده است ، با اين تفاوت كه موجودات ديگر بر اساس غريزه عمل كرده و تنها انسان است كه عقل ، فهم و فكر دارد ، چون انسان موجودى دو بعدى است ؛ هم از عالم غيب است و هم از عالم شهادت ؛ هم روح دارد و هم جسم و خلاصه اين كه خداوند او را به صورت معجونى آفريده است كه بايد جهات دنيايى و آخرتى او در كنار هم مورد توجه قرار گيرد . اگر در يك جنبه كوتاهى شود ، دچار نقصان مىگردد . بنابراين انسان كامل كسى است كه هم از نظر روحى و هم از نظر جسمى تربيت يافته باشد .
امتياز مكتب اسلام بر ساير مكاتب در اين است كه مكتبى تك بعدى و يكسونگر نمىباشد . اينگونه نيست كه فقط به دنياى مردم پرداخته و از آخرت آنان غفلت كرده باشد ، يا تنها به امور معنوى و اخروى آنان توجه داشته و براى دنياى آنان برنامهاى ارائه نكرده باشد . اگر در رابطه با امور اجتماعى ، خانوادگى و بهداشت جامعه - كه جنبه مادى دارد - بحث مىكند ، به مسائل عرفانى ، علمى و فكرى او - كه
در پرتو وحى (فارسى) — صفحة 183
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص١٨٣