تفاسير « جعل » را به معناى « خلق » گرفتهاند و گفتهاند « جعل منها زوجها » يعنى از آن نفس [ آدم ] جفتش را آفريد . در حالى كه اين معنا صحيح بهنظر نمىرسد ، زيرا « خلق » يعنى آفريد ، ولى « جعل » يعنى قرار داد . از سوى ديگر تعبير به « جعل » فقط درباره حضرت آدم و حوّا ذكر نشده است ، بلكه در برخى آيات در مورد ما نيز آمده است . خداوند در آيهاى فرموده است : خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا « 1 » ؛ از شما جفتهايتان را آفريد . و در آيات 11 سوره شورى و 72 سوره نحل فرموده : جَعَلَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا ؛ براى شما از خودتان جفتهايى را قرار داد .
اين آيات را چگونه معنا مىكنيد ؟ معانى اول و دوم كه مفسرين گفتهاند با اين تعبيرات هماهنگ نيست . ظاهراً همان معنايى كه ابن عاشور رد كرده است در اينجا مناسب به نظر مىرسد . در حقيقت آيات بيانگر اين واقعيت هستند كه زنان نيز از جنس مردان و همنوع آنان مىباشند ؛ بنابراين مردان حق ستم و تعدّى به حقوق آنان را ندارند و نمىتوانند براى خود برترى جنسى قائل شوند .
در ادامه آيه مورد بحث مىخوانيم :
وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاء وَاتَّقُواْ اللّهَ الَّذِي تَسَاءلُونَ بِهِ وَالأَرْحَامَ ؛ از آدم و حوّا مردان و زنان بسيارى را بر روى زمين منتشر كرد . يعنى نسل همه انسانها به آدم و حوّا مىرسد .
هامش
( 1 ) . سوره روم ، آيه 21 .