وَمَا هُم بِمُؤْمِنِينَ « 1 » ، زيرا آنها از لحاظ ظاهرى ايمان آوردند و اعمال ظاهرى را انجام مىدادند اما اين ايمان و عبادات هنوز در قلب آنها رسوخ پيدا نكرده است و از راه خدعه با خداوند برخورد مىكنند . اينان بايد بدانند خداوند به اعمال و اموال آنها نگاه نمىكند بلكه به قلوب آنها نگاه مىكند .
ب ) آيه خطاب به تمام مردم باشد و آنها را دعوت به عبادت و اطاعت خداوند مىكند . « 2 » البته مىتوان ميان اين دو وجه جمع كرد و گفت : ( يقولون آمنا ) از نوع بيان مصداق است و مفهوم كلى آن تمام مردم را در بر مىگيرد .
لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ : شايد شما با عبادت و پرستش خداوند متقى شويد .
تقوى چيست ؟
آيا با صرف انجام اعمال عبادى و اقرار به ربوبيت خداوند ، فرد متقى مىشود ؟ ما در ظاهر نماز مىخوانيم ، خمس مىدهيم ، حج به جاى مىآوريم ، اما هنوز متقى نيستيم ، زيرا آن اوصافى را كه خداوند براى متقين ذكر فرموده ، در وجود ما نيست يا اگر باشد ما در مرتبه خيلى پايين هستيم ، ممكن است مؤمن باشيم ، اما متقى نيستيم .
خداوند متعال در اين آيه يكى از راههاى رسيدن به تقوى را عبادت بيان مىكند . البته عباداتى كه نه به خاطر عادات يا منفعت باشد ، بلكه از سر تسليم و خضوع در مقابل خداوند باشد . فرد عبادت
هامش
( 1 ) . سوره بقره ، آيه 8 .
( 2 ) . رشيد رضا ، المنار ، ج 1 ، ص 108 .