جز از كسانى كه اين نظام الهى را قبول داشته باشند كه زمين طبق مقررات به آنها واگذار مىشود .
گرچه در اين حديث كلمه انفال نيامده است ولى به نظر مىرسد حكم تمام موارد انفال همين است و زمين از باب مثال آمده است يا منظور از زمين ، مشتقات آن است .
اما اگر منابع طبيعى به حد وفور در دسترس مردم باشد و هيچگونه تزاحم و تهاجمى در بين نباشد ، هر كس مىتواند هراندازه كه بخواهد به خود اختصاص دهد ، خواه به قصد رفع نياز و مصرف باشد يا به قصد مبادله و انباشتِ ثروت ، چنان كه از اين حديث استفاده مىشود .
ى . شخصى به نام محمد بن عبدالله نقل مىكند كه از حضرت رضا ( ع ) درباره شخصى پرسيدم كه مزرعهاى دارد با مرزهاى مشخص و مساحتش به بيست ميل يا كمتر و بيشتر مىرسد ، فردى مىآيد و مىگويد : از مراتع مزرعهات به من بده و اين قدر درهم به تو مىدهم . امام فرمود : « اگر مزرعه مال خودش باشد اشكالى ندارد » . « 1 »
از اين حديث فهميده مىشود با اين كه سائل به غيرقابل فروش بودن مرتع توجه داشته ، ولى امام ( ع ) فرموده اگر مال خود او باشد اشكالى ندارد ؛ زيرا روى آن كار كرده و آن را به بهرهورى رسانده
هامش
( 1 ) . همان ، باب 9 ، ح 1 ، ص 336 : ] قال : سألت الرضا ( ع ) عن الرجل تكون له الضيعة و تكون لها حدودٌ تبلغ حدودُها عشرين ميلا أو أقلّ أو أكثر ، يأتيه الرجل فيقول : أعطنى من مراعى ضيعتك و أُعطيك كذا و كذا درهماً . فقال ( ع ) : إذا كانت الضيعةُ له فلا بأس [ .