خلاصه اين كه گفتن اين قبيل مطالب ، كشف زبان قرآن نيست ، بلكه لازمهاش اين است كه پيغمبر ( ص ) تحت تأثير افكار جاهلى قرار گرفته بوده و اگر بعضى افكار آن روز را طرد و منع كرده ، بعضى ديگر را هم پذيرا شده است ؛ اين سخن به معناى عدم درك معناى نبوت پيغمبر است نه كشف زبان قرآن .
ويژگيهاى زبان قرآن
زبان قرآن داراى خصوصيات زير است :
1 . عربى حجازى است ولى عربى خالص نيست ، يعنى الفاظ دخيل ، از لغات غيرحجازى و غيرعربى در آن ديده مىشود .
2 . زبان ادبى است ، يعنى از فصاحت و بلاغت در حد أعلى برخوردار است ؛ از تشبيه ، استعاره ، كنايه ، ايهام و تمثيل در قرآن بهره كافى برده شده است ، و مجاز ، مبالغه و سجع هم غالباً دارد . از همه جهات ادبى كه در زيبايى كلام و تأثير آن دخالت دارد ، بهره برده است ، جز از جهاتى كه متناسب با كتاب تربيت و هدايت نيست هر چند از نظر ادبى تجويز شده است ، مانند استفاده از تخيل ، كه با واقعگرايى مخالف است ، ولى در نظم و نثر اين سبك و روش معمول و متعارف است و به حد وفور در نوشتههاى ادبا و نويسندگان ديده مىشود ، مانند سبك رمانتيك كه در قرآن از آن به شعر ياد مىشود ، چه نظم باشد يا نثر .