طلاى نساخته به او بدهد و شرط كند كه طلاى ساخته پس بگيرد ، باز هم ربا و حرام مىباشد ؛ ولى اگر بدون اين كه شرط كند ، خودِ بدهكار زيادتر از آنچه قرض كرده پس بدهد ، اشكال ندارد ، بلكه مستحب است .
« مسألهء 2552 » اگر قرض دهنده بگويد : « اين مبلغ را به تو قرض مىدهم به شرط آن كه هنگام بازپرداخت ، فلان مبلغ را هم به ديگرى ببخشى » باز هم ربا و حرام است ؛ پس در حرمت ربا فرقى نمىكند كه سود آن به طلبكار برسد يا به شخص ديگرى .
« مسألهء 2553 » اگر قرض دهنده انجام كارى را كه ارزش مالى ندارد شرط كند ، مثل اين كه شرط كند بدهكار براى او يا پدر و مادر او دعا كند ، اشكال ندارد ؛ ولى اگر مثلًا شرط كند علاوه بر پرداخت بدهى ، يك سال نماز و روزه براى پدر يا مادر او بجا آورد ، چون براى اين كار معمولًا اجرت مىگيرند ، از مصاديق ربا محسوب مىشود و حرام است .
« مسألهء 2554 » ربا دادن مثل ربا گرفتن حرام است و كسى كه قرض ربايى گرفته ، اصل قرض و تصرّف او خالى از اشكال نيست .
« مسألهء 2555 » اگر گندم يا چيزى مانند آن را به صورت قرض ربايى بگيرد و آن را بكارد ، تعلّق محصول آن به قرض گيرنده خالى از اشكال نيست .
« مسألهء 2556 » اگر لباسى را بخرد و بعد از پولى كه بابت ربا گرفته يا از پول حلالى كه مخلوط با ربا است به صاحب لباس بدهد ، اگرچه هنگام خريدارى نيز قصدش اين بوده كه از اين پول بدهد ، پوشيدن آن لباس و نماز خواندن با آن جايز است ؛ امّا اگر پول ربايى يا پول حلال مخلوط به حرام داشته باشد و به فروشنده بگويد كه : « اين لباس را با اين پول مىخرم » در صورتى كه قيمت ، پول معيّن باشد به گونهاى كه اگر بخواهد پول ديگرى بدهد حق نداشته باشد ، پوشيدن آن لباس حرام است و اگر بداند پوشيدن آن حرام است ، نماز هم با آن باطل مىباشد و اگر اين طور نباشد - كه معمولًا در معاملات با پول ، اينگونه نيست ، بلكه منظور و مقصود مقدار آن است نه شخص آن - پوشيدن لباس جايز است .
« مسألهء 2557 » اگر انسان مقدارى پول به تاجرى بدهد تا در شهر ديگرى از طرف او كمتر بگيرد ، اشكال ندارد و اين را « صرف برات » مىگويند .
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 474
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٤٧٤