خود را بدهد ، بايد فوراً آن را بپردازد و اگر تأخير بيندازد گناهكار است .
« مسألهء 2545 » اگر بدهكار غير از خانهاى كه در آن نشسته و اثاثيهء منزل و چيزهاى ديگرى كه به آنها احتياج دارد ، چيزى نداشته باشد ، طلبكار نمىتواند طلب خود را از او مطالبه نمايد ، بلكه بايد صبر كند تا او بتواند بدهى خود را بدهد .
« مسألهء 2546 » كسى كه بدهكار است و نمىتواند بدهى خود را بدهد ، اگر كسبى داشته باشد ، بايد براى پرداخت بدهى خود كسب كند و كسى كه كسبى ندارد ، چنانچه بتواند كاسبى كند ، واجب است كه كسب كند و بدهى خود را بدهد .
« مسألهء 2547 » كسى كه دسترسى به طلبكار خود ندارد ، چنانچه اميد نداشته باشد كه او را پيدا كند ، بايد با اجازهء حاكم شرع طلب او را به فقير بدهد و احتياط واجب آن است كه آن فقير سيّد نباشد .
« مسألهء 2548 » اگر مال ميّت بيشتر از خرج واجب كفن و دفن و بدهى او نباشد ، بايد مال او را به همين مصرفها برسانند و به وارث او چيزى نمىرسد .
« مسألهء 2549 » اگر كسى مقدارى پول طلا يا نقره قرض كند و قيمت آن كم شود يا چند برابر گردد ، چنانچه همان مقدار را كه قرض گرفته پس بدهد كافى است ؛ مگر آن كه به سبب تأخير در ادا نمودن ، قيمت آن كم شود كه در اين صورت كفايت همان مقدار خالى از اشكال نيست ، ولى در هر صورت اگر هر دو به غير از آن راضى شوند اشكال ندارد .
« مسألهء 2550 » اگر مالى كه قرض كرده از بين نرفته باشد و صاحب مال ، آن را مطالبه كند ، احتياط مستحب آن است كه بدهكار ، همان مال را به او بدهد .
« مسألهء 2551 » اگر كسى كه قرض مىدهد شرط كند كه زيادتر از مقدارى كه مىدهد بگيرد ، مثلًا يك من گندم بدهد و شرط كند كه يك من و نيم بگيرد يا ده تخم مرغ بدهد كه يازده تا بگيرد ، ربا و حرام است ؛ بلكه اگر قرار بگذارد كه بدهكار كارى براى او انجام دهد يا چيزى را كه قرض كرده با مقدارى جنس ديگر پس دهد - مثلًا شرط كند صد تومانى را كه قرض كرده با يك قوطى كبريت پس دهد - ربا و حرام است و نيز اگر با او شرط كند كه چيزى را كه قرض مىگيرد به طور مخصوص پس دهد ، مثلًا مقدارى
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 473
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٤٧٣