كسانى كه روزه بر آنها واجب نيست
« مسألهء 1806 » كسى كه به واسطهء پيرى نمىتواند روزه بگيرد يا روزه گرفتن براى او مشقّت دارد ، واجب نيست روزه بگيرد ، ولى بايد براى هر روز يك مُدّ طعام به فقير بدهد .
« مسألهء 1807 » اگر كسى كه به واسطهء پيرى روزه نگرفته ، بعد از ماه رمضان بتواند روزه بگيرد ، بنابر احتياط واجب بايد قضاى روزههايى را كه نگرفته بجا آورد .
« مسألهء 1808 » اگر انسان به سبب بيمارى ، زياد تشنه شود و نتواند تشنگى را تحمّل كند يا براى او مشقّت داشته باشد ، روزه بر او واجب نيست ، ولى بايد براى هر روز يك مُدّ طعام به فقير بدهد و احتياط واجب آن است كه بيشتر از مقدارى كه ناچار است ، آب نياشامد و چنانچه بعد بتواند روزه بگيرد ، بنابر احتياط واجب بايد روزههايى را كه نگرفته قضا نمايد .
« مسألهء 1809 » روزه بر زنى كه زايمان او نزديك است و روزه براى حمل او ضرر دارد ، واجب نيست و بايد براى هر روز يك مُدّ طعام به فقير بدهد و نيز اگر روزه براى خود او ضرر داشته باشد ، روزه بر او واجب نيست و بنابر احتياط واجب بايد براى هر روز يك مُدّ طعام به فقير بدهد و در هر دو صورت ، روزههايى را كه نگرفته بايد قضا نمايد .
« مسألهء 1810 » زنى كه بچّه شير مىدهد و شير او كم است ، چه مادر بچّه باشد و چه دايهء او ، با اجرت شير بدهد يا بدون اجرت ، اگر روزه گرفتن براى بچّهاى كه شير مىدهد ضرر داشته باشد ، روزه بر او واجب نيست و بايد براى هر روز يك مُدّ طعام به فقير بدهد و نيز اگر روزه براى خود او ضرر داشته باشد ، بر او واجب نيست و بنابر احتياط واجب بايد براى هر روز يك مُد طعام به فقير بدهد و در هر دو صورت ، روزههايى را كه نگرفته بايد قضا نمايد ؛ ولى اگر زنى كه شير مىدهد ، دايهء بچه باشد نه مادر او ، چنانچه كسى پيدا شود كه بدون اجرت بچّه را شير دهد يا براى شير دادنِ بچّه ، از پدر يا مادر يا از كس ديگرى كه اجرت او را مىدهد اجرت بگيرد ، بايد بچّه را به او بدهد و خود روزه بگيرد ، بلكه اگر مادر بچّه باشد نيز بنابر احتياط همين حكم را دارد .
« مسألهء 1811 » دخترى كه از نظر سن ، بالغ فرض مىشود ، ولى از لحاظ جسمى