به گونهاى است كه روزه گرفتن براى او مقدور نيست يا سختى و حرج دارد و يا موجب زيان و ضرر قابل توجّه براى اوست ، واجب نيست روزه بگيرد ؛ ولى چنانچه بتواند يك روز در ميان يا دو روز در ميان يا با فاصلهء بيشتر بعضى از روزها را روزه بگيرد ، بايد به همين ترتيب عمل نمايد و در هر حال هر وقت توانست ، بايد روزههايى را كه نگرفته قضا نمايد .
راه ثابت شدن اوّل ماه
« مسألهء 1812 » اوّل ماه به پنج چيز ثابت مىشود :
اوّل : آن كه خود انسان ماه را ببيند .
دوم : عدّهاى كه از گفتهء آنان يقين يا اطمينان پيدا مىشود ، بگويند : « ماه را ديدهايم » و همچنين است هر طريقى كه به واسطهء آن يقين يا اطمينان به اوّل ماه پيدا شود .
سوم : دو مرد عادل بگويند : « در شب ماه را ديدهايم » ولى اگر صفت ماه را بر خلاف يكديگر بگويند يا شهادت آنان خلاف واقع باشد ، مثل اين كه بگويند : « داخل دايرهء ماه طرف افق بوده » ، اوّل ماه ثابت نمىشود ؛ امّا اگر در تشخيص بعضى از خصوصيّات اختلاف داشته باشند ، مثل آن كه يكى بگويد : « ماه بلند بود » و ديگرى بگويد : « بلند نبود » ، با گفتهء آنان اوّل ماه ثابت مىشود .
چهارم : سى روز از اوّل ماه شعبان بگذرد كه به واسطهء آن ، اوّل ماه رمضان ثابت مىشود و سى روز از اوّل رمضان بگذرد كه به واسطهء آن ، اوّل ماه شوّال ثابت مىشود .
پنجم : حاكم شرع حكم كند كه اوّل ماه است .
« مسألهء 1813 » اگر حاكم شرع حكم كند كه اوّل ماه است ، كسى كه از او تقليد نمىكند نيز بايد به حكم او عمل نمايد ؛ ولى كسى كه مىداند حاكم شرع اشتباه كرده ، نمىتواند به حكم او عمل نمايد .
« مسألهء 1814 » اوّل ماه با پيشگويى منجّمين ثابت نمىشود ، ولى اگر انسان از گفتهء آنان يقين يا اطمينان پيدا كند ، بايد به آن عمل نمايد .
« مسألهء 1815 » بلند بودن ماه يا دير غروب كردن آن ، دليل نمىشود كه شب پيش از