و دو ماه روزه بگيرد و شصت فقير را سير كند يا به هر كدام آنها يك مُد طعام بدهد و چنانچه انجام دادن هر سه برايش ممكن نباشد ، هر كدام آنها را كه ممكن است بايد انجام دهد .
« مسألهء 1752 » اگر روزهدار دروغى را به خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و يا جانشينان آن حضرت عليهم السلام نسبت دهد ، بنابر احتياط كفارهء جمع ، به تفصيلى كه در مسألهء پيش گفته شد ، بر او واجب مىشود .
« مسألهء 1753 » اگر روزهدار عملى را كه حرام است و روزه را باطل مىكند ، انجام دهد - مثلًا شراب بخورد و يا با همسر خود در حال حيض جماع نمايد - و پس از آن عمل ديگرى را كه روزه را باطل مىكند ، انجام دهد ، چه آن عمل حلال باشد ، مانند آب نوشيدن و چه حرام باشد ، مثل شراب خوردن ، بنابر احتياط واجب بايد يك كفّارهء جمع بدهد و كافى است .
« مسألهء 1754 » اگر روزهدار عملى را كه حلال است و روزه را باطل مىكند انجام دهد - مثلًا آب بياشامد - و بعد عمل ديگرى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد ، چه آن عمل حلال باشد ، مثل آب نوشيدن و چه حرام باشد ، مثل شراب خوردن ، يك كفّاره كافى است .
« مسألهء 1755 » اگر روزهدار آروغ بزند و چيزى در دهان او بيايد ، چنانچه عمداً آن را فرو ببرد ، روزهء او باطل است و بايد قضاى آن را بگيرد و كفّاره نيز بر او واجب مىشود و اگر خوردن آن چيز حرام باشد ، مثلًا هنگام آروغ زدن خون يا غذايى كه از صورت غذا بودن خارج شده به دهان او بيايد و عمداً آن را فرو برد ، بايد قضاى آن روزه را بگيرد و بنابر احتياط ، كفارهء جمع نيز بر او واجب مىشود .
« مسألهء 1756 » اگر نذر كند كه روز معيّنى را روزه بگيرد ، چنانچه در آن روز روزهء خود را باطل كند ، بايد قضاى آن را به جا آورد و چنانچه عمداً آن را باطل كرده باشد ، بايد علاوه بر قضا ، كفّاره نيز بپردازد و كفّارهء آن همان كفّاره مخالفت با قسم است كه در مسألهء 3302 بيان شده است .
« مسألهء 1757 » اگر به گفتهء كسى كه مىگويد مغرب شده افطار كند و بعد بفهمد مغرب نبوده است ، قضا بر او واجب مىشود و اگر با اين كه خودش مىتوانسته بررسى
رساله توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 312
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٣١٢